Lm. Anthony Trung Thành - anthonytrungthanh.blogspot.com

 LỄ KÍNH THÁNH LÔRENXÔ, PHÓ TẾ, TỬ ĐẠO

(2 Cr 9,6-10; Ga 12,24-26)

 

SUY NIỆM: GIỮ THÌ MẤT – HIẾN TRAO THÌ CÒN

 

Trong cuộc sống, con người thường có khuynh hướng giữ lại cho mình những gì được coi là quý giá nhất: của cải để được an toàn, quyền lực để kiểm soát, danh dự để được tôn trọng, quyền lợi để khỏi thiệt thòi và cả mạng sống để được tồn tại. Người ta thường nghĩ rằng càng giữ chặt thì càng có nhiều. Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay mặc khải một nghịch lý hoàn toàn khác. Đức Giêsu nói: “Nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác” (Ga 12,24). Đó không chỉ là quy luật của thiên nhiên, nhưng còn là quy luật của đời sống Kitô hữu: giữ thì mất, hiến trao thì còn; khép kín thì cạn kiệt, quảng đại thì sinh hoa trái.

Chính Đức Giêsu đã thực hiện cách trọn vẹn quy luật ấy bằng toàn bộ cuộc đời của Người, đặc biệt qua cái chết trên thập giá và sự phục sinh. Thánh Lôrenxô, vị phó tế tử đạo mà Hội Thánh kính nhớ hôm nay, cũng là chứng nhân sáng ngời của quy luật ấy. Cuộc đời và cái chết của ngài cho thấy khi dám trao ban tất cả vì Đức Kitô và tha nhân, con người đạt tới sự sống viên mãn. Từ Lời Chúa và gương sáng của Thánh Lôrenxô, chúng ta cùng suy niệm về quy luật của Tin Mừng qua ba điểm.

 

1. Đức Kitô – Hiến trao để đem lại sự sống

Hình ảnh trung tâm của Tin Mừng hôm nay là hạt lúa gieo vào lòng đất. Từ hình ảnh quen thuộc ấy, Đức Giêsu mặc khải quy luật nền tảng của mầu nhiệm cứu độ và đời sống người môn đệ. Hạt lúa nếu được giữ nguyên thì chỉ còn là một hạt đơn lẻ; nhưng khi được gieo xuống lòng đất, chấp nhận mục nát và biến đổi, nó mới sinh nhiều bông hạt.

Quy luật ấy trước hết được thực hiện nơi chính Đức Giêsu. Người không chỉ giảng dạy về sự hiến trao, nhưng đã biến toàn bộ cuộc đời thành sự tự hiến vì nhân loại. Người là hạt lúa được Chúa Cha sai đến trần gian, nhập thể, vâng phục cho đến chết và chết trên thập giá để đem lại sự sống cho muôn người (x. Ga 12,24). Nơi Người, con đường dẫn đến vinh quang đi qua sự tự hiến.

Vì thế, Đức Giêsu khẳng định: “Ai yêu quý mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai coi thường mạng sống mình ở đời này thì sẽ giữ lại được cho sự sống đời đời” (Ga 12,25). Người không mời gọi con người coi thường sự sống, nhưng từ bỏ lối sống quy về bản thân để bước theo con đường tự hiến. Ai chỉ biết giữ lấy quyền lợi, danh tiếng và tiện nghi sẽ đánh mất ý nghĩa đích thực của cuộc đời; trái lại, ai biết trao ban chính mình vì Thiên Chúa và tha nhân sẽ tìm thấy sự sống viên mãn. Nghịch lý “giữ thì mất – hiến trao thì còn” được mặc khải cách trọn vẹn nơi mầu nhiệm Vượt Qua: Đức Kitô trao ban chính sự sống của mình để đem lại sự sống cho muôn người.

Cùng một chân lý ấy được Thánh Phaolô trình bày trong bài đọc thứ nhất: “Ai gieo ít thì gặt ít; ai gieo nhiều thì gặt nhiều” (2 Cr 9,6). Điều Thiên Chúa nhìn đến không chỉ là số lượng của cải được trao đi, nhưng còn là tâm tình của người dâng hiến. Vì thế, Thánh Tông đồ nhấn mạnh: “Thiên Chúa yêu thích người vui vẻ dâng hiến” (2 Cr 9,7). Sự quảng đại đích thực không phát sinh từ sự miễn cưỡng, nhưng từ xác tín rằng mọi sự đều là hồng ân Thiên Chúa. Người biết chia sẻ không trở nên nghèo trước mặt Chúa; trái lại, Thiên Chúa ban ân sủng để họ sinh nhiều hoa trái trong các việc lành (x. 2 Cr 9,8-10).

Như vậy, cả hai bài đọc đều quy hướng về một chân lý: chỉ đời sống biết hiến trao mới thực sự sinh hoa trái. Trong khi não trạng thế gian dễ đề cao tích lũy, chiếm hữu và bảo vệ lợi ích cá nhân, Đức Kitô mặc khải rằng tình yêu tự hiến mới dẫn đến sự sống đích thực. Vì thế, Công đồng Vaticanô II khẳng định: “Thực vậy, chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, mầu nhiệm con người mới thực sự được sáng tỏ” (GS 22). Nơi Đức Kitô, con người khám phá ý nghĩa đích thực của cuộc sống: không phải chiếm hữu để giữ lấy mình, nhưng quảng đại hiến trao vì Thiên Chúa và tha nhân.

Con đường Đức Kitô đã đi cũng trở thành con đường của những ai muốn bước theo Người. Qua dòng lịch sử Hội Thánh, nhiều môn đệ đã sống quy luật ấy cách anh hùng; Thánh Lôrenxô là một chứng nhân đặc biệt sáng ngời.

 

2. Thánh Lôrenxô – Hiến trao đến cùng

Nếu nơi Đức Kitô, chúng ta chiêm ngắm nguồn mạch và khuôn mẫu của sự tự hiến, thì nơi Thánh Lôrenxô, chúng ta gặp một người môn đệ đã bước theo con đường ấy đến cùng. Giáo huấn của Đức Giêsu được thể hiện nơi ngài bằng một đời sống bác ái, phục vụ và cuối cùng bằng chính sự hiến dâng mạng sống.

Thánh Lôrenxô là một trong bảy phó tế của Hội Thánh Rôma vào thế kỷ III. Theo truyền thống Hội Thánh, ngài được giao quản lý tài sản của Hội Thánh và chăm sóc người nghèo, các quả phụ, trẻ mồ côi cùng những người đau yếu. Đối với ngài, của cải không phải để tích trữ, nhưng là phương tiện phục vụ. Ngay trong tác vụ phó tế, ngài đã sống tinh thần của hạt lúa: những gì được trao phó không nhằm giữ lại cho mình, nhưng để phục vụ tha nhân.

Tinh thần ấy được biểu lộ cách đặc biệt trong cuộc bách hại dưới thời Hoàng đế Valerianô năm 258. Sau khi Đức Giáo hoàng Sixtô II chịu tử đạo, nhà cầm quyền buộc Thánh Lôrenxô phải nộp tài sản của Hội Thánh. Ngài đã phân phát tài sản cho người nghèo, rồi dẫn họ đến trước nhà cầm quyền và tuyên bố: “Đây là kho tàng của Hội Thánh.” Lời ấy diễn tả một xác tín sâu sắc: kho tàng đích thực của Hội Thánh không hệ tại ở của cải vật chất, nhưng nơi những con người đã được Đức Kitô cứu chuộc, đặc biệt là những người nghèo khổ và bé mọn.

Sự tự hiến nơi Thánh Lôrenxô đạt đến đỉnh cao trong cuộc tử đạo. Trước sự bách hại và cái chết, ngài đã không từ bỏ đức tin để bảo toàn mạng sống, nhưng trung thành với Đức Kitô cho đến cùng. Ngài đã trao cho Chúa điều cuối cùng và quý giá nhất mà một con người có thể trao: chính mạng sống mình. Cuộc tử đạo ấy không phải là một hành vi anh hùng xuất hiện đột ngột, nhưng là sự hoàn tất của một đời sống đã được định hướng bởi tinh thần tự hiến. Từ việc trung thành với tác vụ, quảng đại sử dụng của cải để phục vụ người nghèo, cho đến việc kiên quyết từ chối mọi thỏa hiệp dù phải đánh đổi cả mạng sống, Thánh Lôrenxô đã để cho cùng một chọn lựa Tin Mừng hướng dẫn toàn bộ cuộc đời mình: thuộc trọn về Đức Kitô và trung thành với sứ mạng đã lãnh nhận. Nơi ngài, quy luật “giữ thì mất – hiến trao thì còn” trở thành một thực tại sống động. Chính khi từ bỏ sự an toàn và chấp nhận mất cả mạng sống vì Đức Kitô, ngài lại đạt tới điều không ai có thể lấy mất: sự sống trong Người.

Thánh Lôrenxô đã sống trọn lời Chúa: “Ai phục vụ Thầy thì hãy theo Thầy; và Thầy ở đâu, kẻ phục vụ Thầy cũng sẽ ở đó” (Ga 12,26). Nhờ trung thành bước theo Đức Kitô trên con đường tự hiến, ngài được thông phần vào vinh quang Phục Sinh của Người. Cuộc đời ngài minh chứng rằng giá trị sau cùng của một đời người không hệ tại ở những gì đã tích lũy cho mình, nhưng ở mức độ người ấy đã biết hiến thân vì Thiên Chúa và tha nhân. Gương sáng ấy cũng đặt mỗi người trước câu hỏi: trong hoàn cảnh sống của mình, chúng ta được mời gọi hiến trao điều gì để cuộc đời có thể sinh hoa trái?

 

3. Người Kitô hữu – Hiến trao để sinh hoa trái

Lời Chúa không chỉ mời gọi chúng ta chiêm ngắm Đức Kitô, hạt lúa đã chết đi để đem lại sự sống, và Thánh Lôrenxô, người môn đệ đã sống trọn quy luật tự hiến, nhưng còn mời gọi mỗi người tự hỏi: Tôi đang giữ lại điều gì cho mình, và tôi đang trao ban điều gì vì Thiên Chúa và tha nhân? Câu hỏi ấy trở thành một tiêu chuẩn để lượng giá đời sống người môn đệ Đức Kitô.

Đối với phần đông chúng ta, hiến trao không nhất thiết bắt đầu bằng những hy sinh phi thường, nhưng được thể hiện qua những chọn lựa bình thường mỗi ngày. Mỗi lần chúng ta hy sinh thời gian để phục vụ gia đình, biết lắng nghe, tha thứ, chia sẻ của cải và khả năng cho người thiếu thốn, hoặc âm thầm chu toàn bổn phận mà không tìm kiếm sự ghi nhận, hạt lúa Tin Mừng đang được gieo xuống. Những hy sinh âm thầm ấy làm cho tình yêu lớn lên và sinh hoa trái theo chương trình của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, sống tinh thần hiến trao luôn là một thách đố. Xã hội hôm nay thường đề cao thành công, hiệu quả và lợi ích cá nhân, khiến con người dễ rơi vào lối sống tích lũy và chiếm hữu. Ngay cả người Kitô hữu cũng có thể bị cám dỗ giữ lấy của cải, địa vị, ảnh hưởng và sự an toàn mà quên rằng mọi sự đều là hồng ân được Thiên Chúa trao để phục vụ. Não trạng ấy trái ngược với con đường của Đức Kitô, Đấng đã trao ban chính mình để nhân loại được sống.

Gương Thánh Lôrenxô đặc biệt nhắc chúng ta rằng sự hiến trao luôn gắn liền với đức bác ái dành cho người nghèo. Ngài không chỉ cảm thương mà còn dùng của cải của Hội Thánh để phục vụ họ và tuyên bố: “Đây là kho tàng của Hội Thánh.” Người nghèo không chỉ là đối tượng của lòng thương hại, nhưng là những con người có phẩm giá, là hình ảnh của Đức Kitô và là kho tàng quý giá của Hội Thánh. Vì thế, sống Tin Mừng còn là biết mở rộng trái tim, quảng đại chia sẻ những gì mình có và những gì mình là cho những người cần được yêu thương và nâng đỡ.

Lời mời gọi ấy có ý nghĩa cách riêng đối với những người phục vụ trong Hội Thánh. Linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, những người hoạt động trong các hội đoàn và mọi thành phần Dân Chúa đều được mời gọi không đặt mình ở trung tâm, nhưng dành ưu tiên cho Đức Kitô và tha nhân, đặc biệt là người nghèo. Của cải, khả năng, thời gian và chức vụ không phải để sở hữu hay tìm kiếm vinh dự, nhưng là những hồng ân được trao để phục vụ và xây dựng Nước Thiên Chúa.

Trong những sự hiến trao tưởng như nhỏ bé ấy, quy luật của hạt lúa tiếp tục được thực hiện. Những gì được trao ban trong tình yêu không mất đi, nhưng được Thiên Chúa làm cho sinh hoa trái. Khi tinh thần ấy được sống, gia đình lớn lên trong yêu thương, giáo xứ trở thành cộng đoàn hiệp thông và Hội Thánh trở nên dấu chỉ đáng tin cậy của Tin Mừng. Điều còn lại mãi mãi không phải là những gì chúng ta giữ cho riêng mình, nhưng là những gì đã quảng đại hiến trao vì Thiên Chúa và tha nhân.

 

Kết luận

Đức Kitô đã trở nên hạt lúa gieo vào lòng đất để đem lại sự sống cho nhân loại. Thánh Lôrenxô đã bước theo Thầy bằng một đời sống quảng đại phục vụ người nghèo và bằng chính cuộc tử đạo. Nơi các ngài, chúng ta nhận ra quy luật của Tin Mừng: giữ thì mất, hiến trao thì còn.

Từ Đức Kitô đến Thánh Lôrenxô và từ Thánh Lôrenxô đến mỗi người chúng ta, con đường vẫn là một: đời sống Kitô hữu chỉ thực sự sinh hoa trái khi trở thành một đời sống biết trao ban. Có thể chúng ta không được mời gọi đổ máu vì đức tin như Thánh Lôrenxô, nhưng tất cả đều có thể hiến trao mỗi ngày bằng những việc bác ái, sự quảng đại chia sẻ và tình yêu dành cho những người bé nhỏ, nghèo khó và bị bỏ quên. Chính những hạt giống âm thầm ấy làm cho cuộc đời sinh hoa trái và góp phần xây dựng một Hội Thánh phản chiếu khuôn mặt yêu thương của Đức Kitô.

Xin Thánh Lôrenxô chuyển cầu để mỗi người chúng ta biết sống quảng đại, coi sự hiến trao là con đường dẫn đến hạnh phúc đích thực, hầu được thông phần vào vinh quang Phục Sinh với Đức Kitô, Đấng đã yêu thương và hiến mình vì chúng ta. Amen.

 

Lm. Anthony Trung Thành