LỄ
THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU - NĂM A
Đnl 7,6-11; 1 Ga 4,7-16; Mt 11,25-30
Thánh
Tâm Chúa Giêsu: Mặc Khải Tình Yêu Của Thiên Chúa
Trong bối cảnh đó, phụng vụ hôm nay
mời gọi chúng ta hướng nhìn về Thánh Tâm Chúa Giêsu. Nơi Trái Tim ấy, chúng ta
không chỉ gặp một biểu tượng đạo đức quen thuộc, nhưng gặp chính tình yêu của
Thiên Chúa được mở ra cho nhân loại. Đó là một tình yêu luôn đi bước trước,
luôn trung tín, hiền lành và khiêm nhường trong lòng, không ngừng mời gọi con
người đến để được nghỉ ngơi, chữa lành và nâng đỡ. Chính từ Trái Tim ấy, Đức
Giêsu ân cần ngỏ lời với mỗi người chúng ta: “Tất cả những ai đang vất vả mang
gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,28).
Qua các bài đọc Lời Chúa hôm nay,
Hội Thánh mời gọi chúng ta chiêm ngắm Thánh Tâm Chúa Giêsu như sự mặc khải trọn
vẹn tình yêu trung tín của Thiên Chúa: một tình yêu đã tuyển chọn dân Người,
được biểu lộ cách hữu hình nơi Đức Kitô và vẫn tiếp tục mở rộng để đón nhận, dẫn
dắt và cứu độ con người hôm nay.
1.
Thiên Chúa yêu thương và trung tín với dân Người
Bài đọc I trích sách Đệ Nhị Luật cho
thấy ý nghĩa sâu xa của việc Thiên Chúa tuyển chọn dân Israel và mời gọi họ ý
thức về căn tính đặc biệt của mình giữa muôn dân. Qua ông Môsê, Thiên Chúa nhắc
nhở dân Israel: “Không phải vì anh em
đông hơn mọi dân mà Đức Chúa đem lòng quyến luyến và chọn anh em, vì anh em là
dân nhỏ nhất trong các dân; nhưng vì Đức Chúa yêu thương anh em” (Đnl 7,7-8).
Lời mặc khải ấy cho thấy rằng trong
toàn bộ lịch sử cứu độ, sáng kiến luôn thuộc về Thiên Chúa. Trong khi con người
thường đánh giá nhau dựa trên khả năng, địa vị hay thành công, thì Thiên Chúa
lại hành động theo tiêu chuẩn của tình yêu. Người không chọn Israel vì họ hùng
mạnh hay xứng đáng hơn các dân tộc khác. Trái lại, đó là một dân tộc nhỏ bé,
nhiều lần yếu đuối và bất trung. Điều duy nhất giải thích cho việc tuyển chọn
ấy chính là tình yêu nhưng không của Thiên Chúa.
Chính vì thế, việc được tuyển chọn
không phải là một đặc quyền để tự hào nhưng là một hồng ân để biết ơn. Dân
Israel được chọn không vì công trạng của họ, nhưng vì Thiên Chúa muốn yêu
thương họ và thực hiện nơi họ kế hoạch cứu độ của Người. Đây cũng là kinh
nghiệm của mỗi Kitô hữu hôm nay. Đức tin chúng ta đang có, ơn gọi chúng ta đang
sống và những ân huệ chúng ta đang lãnh nhận đều là hoa trái của tình yêu Thiên
Chúa đi bước trước.
Tình yêu của Thiên Chúa còn mang một
đặc tính nổi bật: sự trung tín. Ông Môsê khẳng định: “Đức Chúa, Thiên Chúa của
anh em, là Thiên Chúa trung tín” (Đnl 7,9).
Thật vậy, toàn bộ lịch sử Cựu Ước là
câu chuyện về một Thiên Chúa luôn trung tín với giao ước của Người. Dân Israel
nhiều lần phản bội, chạy theo các ngẫu tượng và quên lãng Thiên Chúa. Thế nhưng
Thiên Chúa vẫn không từ bỏ họ. Người sửa dạy nhưng không hủy diệt; Người cảnh
tỉnh nhưng luôn mở ra con đường trở về; Người vẫn trung tín ngay cả khi con
người bất trung.
Đây là một trong những nét đẹp nhất
của mặc khải Kinh Thánh. Thiên Chúa không yêu thương theo cảm xúc tức thời của
con người. Tình yêu của Người là tình yêu giao ước, một tình yêu bền vững,
trung tín và không đổi thay. Ngôn sứ Hôsê đã ví Thiên Chúa như người chồng
trung tín luôn tìm cách đưa người vợ bất trung trở về. Còn ngôn sứ Isaia thì
khẳng định: “Cho dù núi có dời có đổi, đồi có chuyển có lay, tình nghĩa của Ta
đối với ngươi vẫn không thay đổi” (Is 54,10).
Như vậy, khi chiêm ngắm Thánh Tâm
Chúa Giêsu, chúng ta nhận ra nơi đó chính là tình yêu trung tín của Thiên Chúa
dành cho nhân loại. Trái Tim ấy vẫn yêu thương khi con người xa Chúa, vẫn kiên
nhẫn khi con người lầm lạc và vẫn rộng mở để đón nhận những ai biết hoán cải
trở về.
Trong Thông điệp Dilexit Nos (2024),
Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh rằng việc chiêm ngắm Thánh Tâm Chúa giúp
chúng ta xác tín mình luôn được yêu thương, ngay cả trong những lúc yếu đuối và
bất xứng nhất. Đó là nền tảng của niềm hy vọng Kitô giáo: chúng ta được cứu độ
không phải nhờ công trạng riêng, nhưng nhờ tình yêu trung tín của Thiên Chúa.
2.
Thánh Tâm Chúa Giêsu mặc khải tình yêu cứu độ
Tình yêu trung
tín mà Thiên Chúa dành cho dân Israel trong bài đọc I đạt tới sự viên mãn nơi
Đức Giêsu Kitô. Nếu bài đọc I cho thấy tình yêu ấy đang hoạt động trong lịch sử
cứu độ, thì bài đọc II đưa chúng ta đến nguồn mạch sâu xa của tình yêu ấy, được
biểu lộ cách trọn vẹn nơi Đức Kitô.
Thánh Gioan viết: “Thiên Chúa là
Tình Yêu” (1 Ga 4,8). Đây là một trong những lời mặc khải sâu xa nhất về Thiên
Chúa trong toàn bộ Kinh Thánh. Thánh Gioan không nói Thiên Chúa có tình yêu,
nhưng nói Thiên Chúa là Tình Yêu. Điều đó có nghĩa là tình yêu không chỉ là một
thuộc tính của Thiên Chúa, nhưng thuộc về chính hữu thể của Người. Mọi hoạt
động của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ đều phát xuất từ tình yêu ấy. Chính vì
yêu thương mà Thiên Chúa sáng tạo con người. Chính vì yêu thương mà Người không
bỏ mặc nhân loại sau khi sa ngã. Chính vì yêu thương mà Người sai các ngôn sứ
đến kêu gọi dân Chúa trở về. Và trên hết, chính vì yêu thương mà Người đã sai
Con Một đến thế gian.
Thánh Gioan viết: “Tình yêu của
Thiên Chúa đối với chúng ta được biểu lộ như thế này: Thiên Chúa đã sai Con Một
đến thế gian để nhờ Con của Người mà chúng ta được sống” (1 Ga 4,9).
Đức Giêsu chính là khuôn mặt hữu
hình của tình yêu vô hình ấy. Trong suốt cuộc đời công khai, Người không ngừng
biểu lộ tình yêu của Thiên Chúa qua những lời giảng dạy, những phép lạ chữa
lành, sự cảm thông đối với người đau khổ, lòng thương xót dành cho người tội
lỗi và sự quan tâm đến những người bị gạt ra bên lề xã hội. Tuy nhiên, đỉnh cao
của tình yêu ấy được thể hiện trên thập giá. Thánh Gioan khẳng định: “Không
phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Người đã yêu thương chúng ta
và sai Con của Người đến làm của lễ đền tội cho chúng ta” (1 Ga 4,10). Thập giá
không phải là dấu chỉ của thất bại, nhưng là chiến thắng của tình yêu. Nơi Đức
Kitô chịu đóng đinh, Thiên Chúa đã nói với nhân loại bằng ngôn ngữ hùng hồn
nhất rằng Người yêu thương con người đến tận cùng.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo
dạy: “Trái Tim cực thánh của Chúa Giêsu là biểu tượng chính yếu và là hình ảnh
diễn tả tình yêu vô biên mà Đấng Cứu Thế không ngừng yêu mến Chúa Cha hằng hữu
và mọi người” (GLHTCG, số 478).
Vì thế, khi tôn
kính Thánh Tâm Chúa Giêsu, chúng ta không tách Trái Tim ấy khỏi chính Ngôi vị
Đức Kitô. Qua biểu tượng Trái Tim bị đâm thâu, chúng ta chiêm ngắm chính Đức
Kitô, Đấng đã yêu thương Chúa Cha và yêu thương nhân loại đến cùng.
Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI viết
trong Thông điệp Deus Caritas Est: “Khi chiêm ngắm cạnh sườn bị đâm thâu của
Đức Kitô, chúng ta hiểu được điểm khởi đầu của Thông điệp này: Thiên Chúa là
Tình Yêu” (DCE, số 12). Quả thật, khi cạnh sườn Đức Kitô bị lưỡi đòng đâm thâu,
máu cùng nước đã chảy ra (x. Ga 19,34), dấu chỉ các Bí tích và sự sống mới của
Hội Thánh. Chính từ nguồn mạch tình yêu ấy, Thiên Chúa không ngừng tuôn đổ lòng
thương xót và ân sủng cứu độ trên toàn thể nhân loại.
Do đó, lễ Thánh Tâm không chỉ mời
gọi chúng ta tưởng nhớ một biến cố đã xảy ra trên đồi Canvê năm xưa, nhưng còn
thúc đẩy chúng ta trở về với chính nguồn mạch của tình yêu và ơn cứu độ để kín
múc sức mạnh thiêng liêng cho cuộc sống hôm nay.
3.
Thánh Tâm Chúa Giêsu mời gọi con người sống trong
tình yêu và bình an
Sau khi mặc khải tình yêu cứu độ của
Thiên Chúa, Đức Giêsu cất lên lời đầy yêu thương và an ủi: “Tất cả những ai
đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng”
(Mt 11,28). Đây là một trong những lời dịu dàng và cảm động nhất của Tin Mừng.
Đức Giêsu hiểu rõ thân phận con
người. Người biết rằng cuộc sống không thiếu những gánh nặng. Có những gánh
nặng đến từ bệnh tật, tuổi già và nghèo khó. Có những gánh nặng đến từ trách
nhiệm gia đình, công việc và tương lai. Cũng có những gánh nặng vô hình nhưng
còn nặng nề hơn: mặc cảm, thất vọng, cô đơn, tổn thương và tội lỗi.
Từ việc chiêm ngắm tình yêu cứu độ
nơi Thánh Tâm Chúa, phụng vụ hôm nay dẫn chúng ta đến một kinh nghiệm rất cụ
thể: kinh nghiệm được nghỉ ngơi trong tình yêu ấy. Con người mọi thời vẫn luôn
đi tìm hạnh phúc và bình an. Nhiều người đặt hy vọng nơi tiền bạc, quyền lực
hay danh vọng. Nhưng càng tìm kiếm, họ càng cảm thấy trống vắng. Chỉ nơi Thiên
Chúa, con người mới tìm được sự bình an đích thực.
Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không
hứa cất khỏi cuộc đời chúng ta mọi khó khăn và thử thách. Người cũng không hứa
rằng người môn đệ sẽ không còn đau khổ. Điều Người hứa là: “Ta sẽ cho nghỉ ngơi
bồi dưỡng.” Nghĩa là Người sẽ ở cùng chúng ta, nâng đỡ chúng ta và ban sức mạnh
để chúng ta vượt qua mọi thử thách.
Hơn thế nữa,
Đức Giêsu không chỉ mời gọi chúng ta đến với Người để được nghỉ ngơi, nhưng còn
mời gọi chúng ta học nơi Người. Con đường dẫn đến bình an đích thực không phải
là sự khẳng định cái tôi hay tìm kiếm quyền lực, nhưng là sống hiền lành và
khiêm nhường như chính Đức Kitô. Đó cũng là những tâm tình được biểu lộ nơi
Thánh Tâm Chúa Giêsu.
Đó là lý do tại sao nhiều vị thánh
vẫn tìm thấy bình an ngay giữa đau khổ. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu vẫn bình an
giữa bệnh tật. Thánh Maximilianô Kolbe vẫn bình an trong ngục tù Auschwitz.
Thánh Gioan Phaolô II vẫn bình an trong những đau đớn của tuổi già và bệnh tật.
Nguồn bình an của các ngài không đến từ hoàn cảnh thuận lợi, nhưng đến từ niềm
tín thác hoàn toàn vào tình yêu của Thiên Chúa.
Ngày nay, lời mời gọi ấy vẫn vang
lên với mỗi người chúng ta. Mỗi lần tham dự Thánh lễ, chầu Thánh Thể hay chiêm
ngắm Thánh Tâm Chúa, chúng ta được mời gọi đặt vào Trái Tim Người những lo âu,
thất vọng và gánh nặng của mình.
Thánh Tâm Chúa Giêsu vẫn là nơi trú
ẩn an toàn cho những tâm hồn mệt mỏi, là nguồn an ủi cho những người đau khổ,
là hy vọng cho những ai đang thất vọng và là bình an cho những tâm hồn đang
khắc khoải kiếm tìm ý nghĩa cuộc sống.
Kết luận
Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu mời gọi
chúng ta chiêm ngắm tình yêu vô biên của Thiên Chúa. Tình yêu ấy đã được biểu
lộ cách trọn vẹn nơi Đức Giêsu Kitô, Đấng đã yêu thương nhân loại đến cùng và
hiến mạng sống mình trên thập giá để cứu độ chúng ta.
Giữa những lo âu, thử thách và gánh
nặng của cuộc sống, Thánh Tâm Chúa vẫn là nơi nương tựa vững chắc cho mọi tâm
hồn. Nơi Trái Tim ấy, chúng ta gặp được sự cảm thông, lòng tha thứ và nguồn
bình an đích thực.
Ước gì việc tôn kính Thánh Tâm Chúa
giúp chúng ta thêm xác tín vào tình yêu của Người và biết đem tình yêu ấy đến
cho tha nhân bằng đời sống bác ái, cảm thông và phục vụ. Xin cho mỗi người
chúng ta luôn biết tín thác vào Thánh Tâm Chúa Giêsu và chân thành thưa lên: “Lạy
Thánh Tâm Chúa Giêsu, con tín thác nơi Chúa.” Amen.
Lm.
Anthony Trung Thành
Leave a Comment