Lm. Anthony Trung Thành - anthonytrungthanh.blogspot.com

 

CÁC BÀI SUY NIỆM

LỄ CẦU CHO CÁC TÍN HỮU ĐÃ QUA ĐỜI

Ngày 02/11

 
Lễ I

Rm 6,3-9; Ga 6,51-59

CÙNG CHẾT VỚI ĐỨC KITÔ – CÙNG SỐNG VỚI NGƯỜI

Tại Ôstia, nước Ý, thánh Mônica lâm bệnh nặng khi đang cùng các con chuẩn bị trở về quê hương. Thấy mẹ sắp qua đời nơi đất khách, người anh em của Augustinô bày tỏ mong muốn mẹ được an nghỉ tại quê nhà. Nhưng điều bà tha thiết lúc ấy là xin các con, dù ở đâu, cũng nhớ đến mẹ trước bàn thờ Chúa (x. Thánh Augustinô, Tự thuật, IX, 11, 27). Lời trăn trối ấy diễn tả đức tin sâu xa của một người mẹ. Bà phó thác mình cho Chúa và xin các con tiếp tục yêu thương mẹ bằng lời cầu nguyện. Sau khi mẹ qua đời, Augustinô đau buồn vì mất đi người đã tận tụy yêu thương mình. Trong nỗi thương nhớ ấy, ngài cầu xin Chúa tha thứ những lỗi lầm của mẹ và đón nhận bà trong lòng thương xót của Người (x. Thánh Augustinô, Tự thuật, IX, 13, 35-37).

Hôm nay, chúng ta cũng đến trước bàn thờ Chúa, tưởng nhớ những người thân yêu đã qua đời với lòng biết ơn và niềm hy vọng. Trong Thánh lễ này, chúng ta trao phó tất cả cho Đức Kitô, Đấng đã chịu chết và sống lại. Các bài đọc Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta nhận ra rằng nhờ Bí tích Rửa Tội, chúng ta được kết hợp với Đức Kitô; nhờ Thánh Thể, chúng ta được nuôi dưỡng bằng sự sống của Người; và trong tình hiệp thông của Hội Thánh, chúng ta tiếp tục cầu nguyện cho người đã qua đời. Đó là hành trình cùng chết với Đức Kitô để cùng sống với Người.

1. Bí tích Rửa Tội – được kết hợp với Đức Kitô

Trong bài đọc thứ nhất, thánh Phaolô cho thấy Bí tích Rửa Tội kết hợp chúng ta với Đức Kitô trong cái chết và sự sống lại của Người. Khi lãnh nhận bí tích này, chúng ta được mai táng với Đức Kitô, để như Người đã sống lại từ cõi chết, chúng ta cũng được sống một đời sống mới (x. Rm 6,3-4). Như vậy, ngay từ khi chịu phép Rửa, cuộc đời chúng ta đã gắn liền với mầu nhiệm Vượt Qua của Chúa. Đức Kitô đã chịu chết và sống lại để giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi và mở đường cho chúng ta bước vào sự sống của Thiên Chúa. Nhờ Bí tích Rửa Tội, chúng ta được đón nhận ơn cứu độ ấy: được trở nên con cái Thiên Chúa, thuộc về Đức Kitô và trở thành chi thể trong Thân Thể Người là Hội Thánh. Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo giải thích rằng việc dìm xuống nước tượng trưng cho việc được mai táng trong cái chết của Đức Kitô, còn việc bước lên khỏi nước diễn tả sự sống lại với Người. Bí tích Rửa Tội thực sự làm cho chúng ta chết đối với tội lỗi và bước vào sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi, nhờ được nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô trong mầu nhiệm Vượt Qua (x. GLHTCG, số 1214; 1239).

Chính sự kết hợp ấy là nền tảng cho niềm hy vọng của chúng ta khi đối diện với sự chết. Thánh Phaolô khẳng định: “Nếu chúng ta đã cùng chết với Đức Kitô, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người: đó là niềm tin của chúng ta” (Rm 6,8). Niềm hy vọng ấy mời gọi chúng ta bền đỗ trong đức tin và trung thành đáp lại ân sủng đã lãnh nhận. Đức Kitô đã chiến thắng sự chết; vì thế, những người thuộc về Người được mời gọi tin tưởng và phó thác nơi Người. Khi cầu nguyện cho người thân đã qua đời, chúng ta xin Chúa hoàn tất nơi họ ân sủng đã được khởi sự từ ngày họ lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, để họ được hưởng sự sống viên mãn với Người.

Đối với chúng ta, sự kết hợp với Đức Kitô cần được thể hiện trong những lựa chọn hằng ngày. Cùng chết với Người là từ bỏ tội lỗi, để sự ích kỷ, lòng tham và sự gian dối không còn chi phối cách mình sống. Cùng sống với Người là để tình yêu của Người biến đổi chúng ta, giúp chúng ta biết yêu thương, tha thứ và chu toàn bổn phận. Đời sống mới được trao ban trong Bí tích Rửa Tội cần lớn lên qua từng lời nói, việc làm và cách chúng ta đối xử với nhau. Bởi vậy, khi tưởng nhớ các tín hữu đã qua đời, chúng ta cũng được mời gọi nhìn lại Bởi vậy, khi tưởng nhớ các tín hữu đã qua đời, chúng ta cũng được mời gọi nhìn lại cách mình sống các hiệu quả của Bí tích Rửa Tội. Hôm nay, chúng ta có thể bắt đầu bằng một lời xin lỗi chân thành, một cuộc gặp để hòa giải hay một bổn phận lâu nay còn bỏ dở. Chúng ta có đang yêu thương những người còn ở bên cạnh không? Có lời xin lỗi nào cần nói, bất hòa nào cần tháo gỡ, bổn phận nào cần chu toàn? Trước phần mộ người thân, chúng ta nhận ra thời gian trên trần thế có giới hạn và càng biết quý trọng những ngày Chúa ban. Nhờ ơn Chúa giúp, sống trọn vẹn ân sủng của Bí tích Rửa Tội hôm nay là chuẩn bị tâm hồn để được cùng sống với Đức Kitô trong vinh quang.

2. Thánh Thể – được nuôi dưỡng bằng sự sống của Đức Kitô

Sự sống mới được trao ban trong Bí tích Rửa Tội cần được nuôi dưỡng trong suốt cuộc đời. Vì thế, Đức Kitô ban cho chúng ta chính Người trong Bí tích Thánh Thể. Trong Tin Mừng, Người tự giới thiệu: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống” (Ga 6,51). Người ban chính thịt mình để thế gian được sống và hứa cho người ăn thịt, uống máu Người được sống lại vào ngày sau hết (x. Ga 6,51.54). Khi đón nhận Thánh Thể, chúng ta được kết hợp với Đức Kitô, Đấng đã hiến mạng sống trên Thập Giá và đã Phục Sinh. Chính Người nuôi dưỡng chúng ta bằng sự sống và tình yêu của Người, giúp chúng ta kiên vững trong đức tin, vượt qua những thử thách và tiếp tục bước đi trên đường cứu độ.

Thánh Gioan Phaolô II dạy rằng người được nuôi dưỡng bằng Đức Kitô trong Thánh Thể đã đón nhận sự sống đời đời ngay trên trần thế như hoa trái đầu mùa của sự viên mãn mai sau; đồng thời, Thánh Thể là bảo chứng cho sự phục sinh thân xác vào ngày tận thế (x. Ecclesia de Eucharistia, số 18). Vì thế, mỗi lần rước lễ với tâm hồn được chuẩn bị xứng hợp, chúng ta được củng cố trong ân sủng và được nâng đỡ trên đường tiến tới sự hiệp thông trọn vẹn với Chúa.

Niềm tin ấy giúp chúng ta hiểu ý nghĩa của việc dâng Thánh lễ cầu cho người đã qua đời. Trong Thánh lễ, hy tế duy nhất Đức Kitô đã dâng trên Thập Giá được hiện tại hóa cách bí tích; Hội Thánh kết hợp với Người mà dâng lên Chúa Cha (x. GLHTCG, số 1366-1368). Khi kết hợp lời cầu nguyện với hy tế của Người, chúng ta xin Chúa thương tha thứ, thanh luyện và đón nhận người thân vào sự sống vĩnh cửu. Trong nỗi đau mất mát, Thánh Thể giúp chúng ta phó thác người đã khuất cho Đấng đã chịu chết và sống lại để cứu độ họ.

Đồng thời, khi xin lễ và tham dự Thánh lễ cầu cho người thân, chúng ta cũng được mời gọi đón nhận sự sống Chúa ban cho chính mình. Chúng ta hãy lắng nghe Lời Chúa, chuẩn bị tâm hồn và rước lễ với lòng tin kính. Khi ý thức mình mắc tội trọng, chúng ta cần đến với Bí tích Hòa Giải trước khi rước lễ. Nhờ đó, việc tham dự Thánh lễ giúp chúng ta gắn bó với Chúa và để Người đổi mới cuộc đời.

Sự sống được nuôi dưỡng nơi bàn tiệc Thánh Thể cần sinh hoa trái trong cách chúng ta yêu thương. Đức Giêsu hứa ở lại trong người ăn thịt và uống máu Người (x. Ga 6,56). Được Chúa ở lại trong mình, chúng ta học sống kiên nhẫn, quảng đại và tận tâm phục vụ; biết ở bên người đau khổ, chăm sóc người già yếu và nâng đỡ người cô đơn. Đó là cách chúng ta để sự sống của Đức Kitô thấm vào đời sống hằng ngày, trong khi chờ đợi ngày được sống trọn vẹn với Người.

3. Cầu nguyện cho người đã qua đời – sống tình hiệp thông trong hy vọng

Nhờ được kết hợp với Đức Kitô, chúng ta cũng được liên kết với nhau trong Người. Sự chết khiến chúng ta không còn gặp gỡ người thân như trước, nhưng trong Hội Thánh, tình hiệp thông trong Đức Kitô vẫn liên kết các tín hữu đang lữ hành trên trần thế, các thánh trên trời và những linh hồn đang được thanh luyện. Trong tình hiệp thông ấy, lời cầu nguyện tiếp tục diễn tả tình yêu của chúng ta đối với người đã khuất. Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI giải thích rằng tình yêu có thể vươn tới đời sau, và lời cầu nguyện cho người đã qua đời có ý nghĩa trong sự liên đới giữa những con người được Thiên Chúa liên kết với nhau (x. Spe salvi, số 48). Cũng trong tình hiệp thông ấy, Hội Thánh dâng hy tế Thánh Thể cho các tín hữu đã qua đời, để những người đã chết trong Đức Kitô nhưng chưa được thanh luyện hoàn toàn được hưởng ánh sáng và bình an của Đức Kitô (x. GLHTCG, số 1371).

Bởi vậy, cầu nguyện cho người đã khuất là trao phó họ cho lòng thương xót Chúa với niềm hy vọng và sự khiêm tốn. Chúng ta không tự mình phán xét số phận đời đời của người khác, nhưng tin tưởng xin Chúa tha thứ và thanh luyện họ, để họ được hiệp thông trọn vẹn với Người.

Tình yêu ấy có thể được thể hiện qua những việc rất gần gũi: tham dự Thánh lễ, nhớ đến người đã khuất trong giờ kinh gia đình, làm việc bác ái và dâng những hy sinh hằng ngày để cầu nguyện cho họ. Khi nhắc đến tổ tiên, ông bà, cha mẹ, chúng ta cũng hãy kể cho con cháu nghe những gương sống tốt đẹp của các ngài, để lòng biết ơn được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể. Tình hiệp thông với người đã khuất còn mời gọi chúng ta gìn giữ sự hòa thuận giữa những người đang sống. Khi cùng nhau cầu nguyện cho những người thân đã qua đời, những người đang sống trong gia đình cần biết tha thứ, nâng đỡ nhau và giải quyết những bất đồng cách công bằng, yêu thương. Nhờ đó, việc tưởng nhớ trở thành dịp hàn gắn những rạn nứt và tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà người thân đã để lại.

Lời cầu nguyện của chúng ta cũng cần mở rộng đến những người ít được nhớ tới: những người qua đời trong cô quạnh, các nạn nhân chiến tranh, thiên tai, tai nạn và những người không còn thân nhân. Họ đều là những người được Thiên Chúa yêu thương và được Đức Kitô hiến mạng sống để cứu độ. Cầu nguyện cho họ giúp chúng ta mở rộng tình yêu thương và niềm hy vọng.

Thánh vịnh đáp ca hôm nay diễn tả niềm tín thác vào Chúa là Mục Tử luôn ở bên con người, ngay cả khi phải đi qua lũng âm u (x. Tv 23,4). Khi đối diện với đau buồn và sự chết, chúng ta hãy trao phó người thân và chính mình cho Người. Sự hiện diện của Chúa nâng đỡ chúng ta trong thử thách và giúp chúng ta kiên trì hy vọng vào ngày được sum họp trong tình yêu của Người.

Kết luận

Ngày cầu cho các tín hữu đã qua đời hôm nay hướng chúng ta về Đức Kitô, Đấng đã chịu chết và sống lại để chúng ta được sống với Người. Nhờ Bí tích Rửa Tội, chúng ta được kết hợp với Người; nhờ Thánh Thể, chúng ta được nuôi dưỡng bằng sự sống của Người; trong tình hiệp thông, chúng ta tiếp tục yêu thương người đã khuất bằng lời cầu nguyện. Trở về với đời sống hằng ngày, chúng ta hãy trung thành với ân sủng Rửa Tội, sốt sắng tham dự Thánh lễ và bền lòng cầu nguyện cho người đã qua đời. Đồng thời, hãy trân trọng những người còn ở bên mình, mau mắn hòa giải và tận tâm chu toàn bổn phận. Đó là cách chúng ta sống niềm hy vọng hôm nay và chuẩn bị cho ngày được cùng sống với Đức Kitô trong vinh quang.

Lạy Chúa Kitô đã chịu chết và Phục Sinh, xin thương thanh luyện các tín hữu đã qua đời và đưa họ vào hưởng ánh sáng tôn nhan Chúa. Xin nâng đỡ những gia đình đang đau buồn và giúp chúng con trung thành sống ơn đã lãnh nhận, để ngày sau được cùng anh chị em sum họp trên quê trời với Chúa. Amen.

 

LỄ II

Kn 3,1-9; Lc 23,33.39-43

XIN NHỚ ĐẾN CON – NIỀM HY VỌNG NƠI LÒNG THƯƠNG XÓT CHÚA

Khi nhớ đến người thân đã qua đời, chúng ta thường nhớ những điều tốt đẹp họ đã làm: sự hy sinh của cha mẹ, lòng tận tụy của người bạn đời, những nghĩa tình đã nâng đỡ mình trong cuộc sống. Nhưng chúng ta cũng biết rằng mỗi người đều có những giới hạn, yếu đuối và lỗi lầm. Có những điều đã được sửa chữa; có những điều vẫn còn dang dở khi cuộc đời khép lại. Vì thế, trong ngày cầu cho các tín hữu đã qua đời, chúng ta đem đến trước Chúa cả lòng biết ơn lẫn lời cầu nguyện. Chúng ta xin Người đón nhận những điều tốt đẹp, tha thứ những thiếu sót và thanh luyện các ngài, đặc biệt những người chúng ta thương mến.

Các bài đọc của Thánh lễ này mở ra một niềm hy vọng sâu xa: người công chính được gìn giữ trong tay Thiên Chúa; người tội lỗi biết hoán cải được Đức Giêsu đón nhận. Giữa đau khổ và cái chết, lời cầu xin của người gian phi trở thành lời cầu nguyện của chúng ta: xin Chúa nhớ đến con. Dưới ánh sáng Lời Chúa hôm nay, chúng ta cùng nhau suy niệm ba điểm: phó thác trong tay Chúa, khiêm tốn trở về và hy vọng được ở với Người.

1. Phó thác trong tay Chúa – tin vào tình yêu gìn giữ và thanh luyện

Sách Khôn Ngoan khẳng định: “Linh hồn người công chính ở trong tay Thiên Chúa” (Kn 3,1). Được ở trong tay Thiên Chúa là được ở trong sự che chở của Đấng yêu thương và trung tín. Những người thuộc về Người vẫn được Người gìn giữ, ngay cả khi cuộc đời trần thế đã kết thúc. Đó là nền tảng để chúng ta tin tưởng phó thác người thân đã qua đời cho Chúa. Niềm tin ấy giúp chúng ta nhìn sự chết dưới ánh sáng của Lời Chúa. Trước mắt người đời, cái chết dường như là sự mất mát và tiêu diệt. Nhưng sách Khôn Ngoan cho thấy người công chính đang hưởng bình an, và niềm hy vọng của họ chứa chan sự bất tử (x. Kn 3,2-4). Sự sống của họ không chấm dứt với cái chết, nhưng được gìn giữ trong tình yêu Thiên Chúa.

Dẫu vậy, khi mất người thân, chúng ta vẫn đau buồn. Một người mẹ khóc thương con, một người con nhớ cha mẹ, một người bạn đời cảm thấy căn nhà trống vắng: những nỗi đau ấy cần được cảm thông và nâng đỡ. Trong nỗi thương nhớ, đức tin giúp chúng ta đem nước mắt đến với Chúa, trao phó người mình yêu thương cho Người và tin tưởng vào tình yêu gìn giữ của Người.

Phó thác trong tay Chúa cũng là tin rằng tình yêu của Người có sức thanh luyện con người. Sách Khôn Ngoan dùng hình ảnh vàng được thử trong lửa để diễn tả việc Thiên Chúa thử thách người công chính (x. Kn 3,5-6). Dưới ánh sáng giáo huấn của Hội Thánh, chúng ta cũng được mời gọi suy niệm về sự thanh luyện cuối cùng, nhờ đó con người được chuẩn bị để hưởng hạnh phúc bên Chúa. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo dạy rằng những người chết trong ân sủng và tình bằng hữu với Thiên Chúa, nhưng chưa được thanh luyện hoàn toàn, tuy chắc chắn được cứu độ, vẫn cần được thanh luyện sau khi chết để bước vào niềm vui thiên đàng (x. GLHTCG, số 1030-1031). Sự thanh luyện ấy hoàn tất việc chuẩn bị cho những người đã được cứu độ, chứ không phải một cơ hội hoán cải mới sau khi chết.

Vì thế, khi cầu nguyện cho người đã qua đời, chúng ta vừa tin tưởng vào lòng thương xót Chúa, vừa khiêm tốn xin Người tha thứ và thanh luyện họ. Chúng ta không biết hết chiều sâu tâm hồn người thân, nhưng Chúa thấu hiểu cuộc đời họ: những hy sinh âm thầm, những thương tích, những lần vấp ngã và những cố gắng đứng lên. Thánh vịnh đáp ca hướng lòng chúng ta về lòng thương xót của Chúa và dạy chúng ta cầu xin Người tha thứ lỗi lầm (x. Tv 25,6-7.18). Đó cũng là tâm tình của chúng ta hôm nay: đem người thân đến trước Chúa với lòng biết ơn và niềm tín thác, xin Người thương thanh luyện họ và đón nhận họ vào bình an của Người. Phó thác như thế giúp chúng ta tiếp tục yêu thương người đã khuất bằng lời cầu nguyện, đồng thời tìm được sự nâng đỡ giữa nỗi đau chia lìa.

2. Khiêm tốn trở về – mở lòng đón nhận lòng thương xót

Tin Mừng đưa chúng ta đến Núi Sọ, nơi Đức Giêsu chịu đóng đinh giữa hai người gian phi. Cùng ở bên Người trong giờ phút đau đớn, nhưng mỗi người có một thái độ khác nhau: một người buông lời nhục mạ; người kia nhìn nhận lỗi lầm và hướng lòng về Đức Giêsu. Được ân sủng Chúa thúc đẩy, anh khiêm tốn nhìn nhận lỗi lầm và mở lòng đón nhận lòng thương xót.

Trước hết, anh nhìn nhận mình chịu hình phạt tương xứng với những việc đã làm, còn Đức Giêsu không làm điều gì sai trái (x. Lc 23,40-41). Anh nhận trách nhiệm về cuộc đời mình. Đó là bước đầu của sự trở về: thành thật nhìn nhận tội lỗi và ý thức mình cần được tha thứ. Khi còn cố chấp cho rằng mình luôn đúng, chúng ta khó mở lòng để Chúa biến đổi. Khi biết khiêm tốn nhận lỗi, chúng ta bắt đầu để ân sủng Người chữa lành. Tiếp đến, anh hướng về Đức Giêsu với lòng tín thác và cầu xin: “xin nhớ đến tôi” (Lc 23,42). Lời cầu xin ấy phát xuất từ đức tin vào Người, Đấng đang chịu đóng đinh mà vẫn có quyền ban ơn cứu độ. Giữa lúc đối diện với cái chết, anh đặt niềm hy vọng nơi Người. Lòng sám hối dẫn anh đến sự tín thác: nhận biết tội lỗi của mình và cậy trông vào tình yêu cứu độ của Chúa.

Thánh Gioan Phaolô II giải thích rằng trở về với Thiên Chúa luôn bao hàm việc khám phá lòng thương xót của Người, tức là nhận ra tình yêu kiên nhẫn và nhân hậu Người dành cho con người (x. Dives in misericordia, số 13). Vì thế, khiêm tốn trở về là đem những yếu đuối và lỗi lầm của mình đến với Chúa, tin tưởng xin Người tha thứ và giúp mình bắt đầu lại. Được nâng đỡ bởi lòng thương xót, chúng ta có can đảm nhận trách nhiệm và sửa chữa những điều sai.

Việc người gian phi được Đức Giêsu đón nhận trong giờ phút cuối đời giúp chúng ta nuôi hy vọng khi cầu nguyện cho người đã khuất. Chúng ta không biết hết những chuyển biến sâu kín trong tâm hồn họ, nhưng có thể trao phó họ cho Chúa.

Đồng thời, câu chuyện ấy mời gọi chúng ta trở về ngay hôm nay. Càng trì hoãn việc hoán cải, chúng ta càng dễ quen với điều sai và tiếp tục gây tổn thương cho người khác. Nếu đang sống trong bất hòa, chúng ta hãy chủ động tìm cách hòa giải. Nếu đã làm điều bất công, hãy cố gắng sửa chữa và đền bù. Nếu xa cách Chúa, hãy trở về với Bí tích Hòa Giải. Lời cầu nguyện “xin nhớ đến con” cần được thốt lên từ một tâm hồn sẵn sàng đón nhận ơn tha thứ và để Chúa đổi mới cách sống. Khi cầu cho người đã qua đời, chúng ta cũng xin Chúa giúp mình biết nhìn họ bằng lòng thương xót: trân trọng những điều tốt đẹp, khiêm tốn trước những điều chưa thấu hiểu và trao phó những lỗi lầm của họ cho Người. Nhờ đó, việc tưởng nhớ người đã khuất trở thành dịp để chính chúng ta khiêm tốn trở về và sống nhân hậu hơn.

3. Hy vọng được ở với Chúa – đón nhận lời hứa cứu độ

Đáp lại lời cầu xin của người gian phi, Đức Giêsu hứa: “hôm nay, anh sẽ được ở với tôi trên Thiên Đàng” (Lc 23,43). Anh xin được nhớ đến, và Người hứa cho anh được ở với Người. Giữa đau đớn và cái chết, lời hứa ấy mở ra một tương lai mà anh chỉ có thể đón nhận nhờ lòng thương xót Chúa. Trọng tâm của lời hứa là được ở với Đức Giêsu. Hạnh phúc đời đời là được hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa, được sống trong tình yêu và bình an của Người. Trong bài giảng lễ Chúa Kitô Vua năm 2010, Đức Bênêđictô XVI giải thích rằng người gian phi đã tín thác nơi Đức Giêsu và được bước vào “ngày hôm nay” của Thiên Chúa; thiên đàng chính là được ở với Đức Giêsu, được ở với Thiên Chúa (x. Bênêđictô XVI, Bài giảng lễ Chúa Kitô Vua, 21/11/2010).

Niềm hy vọng được ở với Chúa cũng hướng dẫn cách chúng ta sống hôm nay. Muốn được hiệp thông trọn vẹn với Người mai sau, chúng ta cần vun đắp sự gắn bó với Người ngay trong hiện tại: dành thời gian cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa, sốt sắng lãnh nhận các bí tích và thực hành điều Người dạy. Qua những việc ấy, chúng ta mở lòng đón nhận ơn cứu độ và để tình yêu Chúa dần biến đổi mình. Sự gắn bó với Chúa được thể hiện qua cách chúng ta đón nhận anh chị em. Người mong được Chúa thương xót cũng được mời gọi sống thương xót: tạo cơ hội cho người lầm lỗi làm lại cuộc đời, kiên nhẫn lắng nghe người đau khổ và dành thời gian ở bên người già yếu. Những việc yêu thương cụ thể giúp chúng ta sống phù hợp với niềm hy vọng được ở với Chúa và chuẩn bị tâm hồn cho cuộc gặp gỡ với Người.

Đặc biệt, chúng ta hãy nâng đỡ người hấp hối bằng lời cầu nguyện, sớm mời linh mục đến giúp họ lãnh nhận Bí tích Hòa Giải, Xức Dầu Bệnh Nhân và rước lễ như Của Ăn Đàng, tùy tình trạng và khả năng lãnh nhận của họ, và ở bên họ với sự ân cần. Trong giờ phút ấy, sự hiện diện yêu thương có thể giúp họ bớt cô đơn và bình an phó thác nơi Chúa. Khi đồng hành với họ, chúng ta cũng được nhắc nhớ chuẩn bị cho ngày cuối cùng của chính mình, để khi giờ ra đi đến, chúng ta có thể thưa với Người trong niềm tín thác: “Lạy Chúa, xin nhớ đến con và đón nhận con vào tình yêu của Chúa.”

Kết luận

Lời cầu xin “xin nhớ đến con” diễn tả niềm hy vọng của chúng ta nơi lòng thương xót Chúa. Hôm nay, chúng ta dâng lời ấy để cầu cho những người thân đã qua đời, đồng thời cũng thưa lên cho chính mình đang trên đường lữ hành. Xin cho chúng ta biết phó thác, hoán cải và hy vọng: phó thác người đã khuất trong tay Chúa; khiêm tốn trở về để đón nhận ơn tha thứ; và sống gắn bó với Người trong niềm hy vọng được ở với Người mãi mãi. Nhờ đó, lòng thương nhớ trở thành lời cầu nguyện, còn niềm hy vọng giúp chúng ta sống yêu thương và nhân hậu hơn mỗi ngày.

Lạy Đức Giêsu chịu đóng đinh, xin nhớ đến các tín hữu đã qua đời. Xin tha thứ, thanh luyện và đưa họ vào hưởng niềm vui thiên đàng. Xin nhớ đến chúng con đang trên đường lữ hành; giúp chúng con khiêm tốn trở về, biết thương xót anh chị em và bền lòng tín thác, để ngày sau được ở với Chúa trong tình yêu vĩnh cửu. Amen.

 

LỄ III

Rm 5,5-11; Ga 17,24-26

ĐƯỢC YÊU TỪ ĐỜI NÀY – HƯỚNG TỚI VINH QUANG ĐỜI ĐỜI

Con người cần tình yêu để sống. Một đứa trẻ lớn lên nhờ được chăm sóc; người trưởng thành được nâng đỡ bởi những tương quan chân thành; người già tìm thấy niềm vui khi biết mình vẫn được nhớ đến. Giữa những thử thách, điều giúp chúng ta đứng vững nhiều khi là sự hiện diện của một người yêu thương mình. Nhưng tình yêu trên trần thế luôn phải đối diện với giới hạn. Dù thương nhau đến đâu, chúng ta cũng không thể giữ người thân mãi bên mình. Khi sự chết chia lìa, chúng ta tự hỏi: những nghĩa tình đã gắn bó con người sẽ đi về đâu? Cuộc đời với bao hy sinh và khát vọng sẽ được hoàn tất thế nào?

Các bài đọc của Thánh lễ này hướng chúng ta về tình yêu Thiên Chúa. Thánh Phaolô nói đến tình yêu được đổ vào lòng chúng ta nhờ Chúa Thánh Thần. Đức Giêsu cầu xin cho những người Chúa Cha trao ban được chiêm ngưỡng vinh quang của Người. Từ tình yêu đã lãnh nhận hôm nay, chúng ta được mời gọi hướng tới sự viên mãn đời đời: được yêu thương, được nâng đỡ nhờ lời cầu nguyện của Đức Kitô và được dẫn tới vinh quang Thiên Chúa.

1. Được Thiên Chúa yêu thương – nền tảng của niềm hy vọng

Trong bài đọc thứ nhất, thánh Phaolô khẳng định: “Trông cậy như thế, chúng ta sẽ không phải thất vọng” (Rm 5,5), vì Thiên Chúa đã đổ tình yêu của Người vào lòng chúng ta nhờ Chúa Thánh Thần (x. Rm 5,5). Chúng ta có thể vững lòng hướng về sự sống đời đời vì biết mình được Thiên Chúa yêu thương. Chính tình yêu ấy là nền tảng nâng đỡ niềm hy vọng giữa những thử thách và trước sự mong manh của kiếp người.

Tình yêu Thiên Chúa được biểu lộ rõ nhất nơi Đức Kitô: Người đã chết vì chúng ta ngay khi chúng ta còn yếu đuối và tội lỗi (x. Rm 5,6-8). Thiên Chúa đã chủ động đến với chúng ta, trao ban Con Một để cứu độ và mở đường cho chúng ta trở về với Người. Vì thế, ngay cả khi nhận ra những bất toàn của mình, chúng ta vẫn có thể cậy trông vào tình yêu đã đi bước trước và đang mời gọi mình đáp lại. Đức Bênêđictô XVI giải thích rằng nơi Đức Giêsu, chính Thiên Chúa đi tìm con người đau khổ và lạc lối; việc Người hiến mình trên Thập Giá diễn tả tình yêu ở hình thức triệt để nhất (x. Deus caritas est, số 12). Nhìn lên Thập Giá, chúng ta nhận ra mình quý giá trước mặt Chúa và được Người yêu thương đến mức hiến mạng sống vì mình. Một người dù nghèo khó, bệnh tật, ít học hay sống âm thầm vẫn mang phẩm giá cao quý ấy.

Tình yêu được tỏ lộ nơi Thập Giá cũng mở ra niềm hy vọng được sống với Thiên Chúa. Thánh Phaolô giải thích rằng nếu chúng ta đã được hòa giải với Thiên Chúa nhờ cái chết của Người Con, thì càng có lý do để tin rằng chúng ta sẽ được cứu độ nhờ sự sống của Người Con ấy (x. Rm 5,10). Đức Kitô đã chịu chết và sống lại để đưa chúng ta vào sự hiệp thông với Thiên Chúa. Bởi vậy, niềm hy vọng của chúng ta đặt nơi Đấng đã yêu thương, cứu chuộc và muốn cho chúng ta được tham dự sự sống của Người.

Khi tưởng nhớ các tín hữu đã qua đời, chúng ta nhìn cuộc đời họ trong ánh sáng tình yêu ấy. Trước khi được gia đình yêu thương, họ đã được Chúa yêu thương. Người biết những năm tháng âm thầm, những hy sinh, thử thách và cả những yếu đuối của họ. Vì thế, chúng ta tin tưởng cầu xin Chúa hoàn tất nơi họ công trình cứu độ Người đã khởi sự, để họ được hưởng sự sống viên mãn trong tình yêu của Người.

Đối với chúng ta, biết mình được Chúa yêu thương giúp chúng ta vững lòng và sống có trách nhiệm hơn. Chúng ta được mời gọi đón nhận ân sủng, trung thành với Chúa và trao tình yêu đã lãnh nhận cho anh chị em. Khi chăm sóc người bệnh, tôn trọng người yếu thế hay kiên nhẫn với người thân, chúng ta để tình yêu Chúa sinh hoa trái trong đời mình. Như thế, niềm hy vọng đời đời lớn lên ngay từ hôm nay, qua một cuộc sống biết đón nhận và đáp lại tình yêu Thiên Chúa.

2. Được Đức Kitô cầu nguyện cho – vững lòng trên hành trình về với Cha

Trong Tin Mừng, trước khi bước vào cuộc Thương Khó, Đức Giêsu hướng về Chúa Cha và cầu nguyện cho những người Cha đã trao ban. Người thưa: “Lạy Cha, con muốn rằng con ở đâu, thì những người Cha đã ban cho con cũng ở đó với con” (Ga 17,24). Người muốn họ được chiêm ngưỡng vinh quang của mình. Lời cầu nguyện ấy diễn tả tình yêu sâu xa của Đức Giêsu: Người muốn những người thuộc về mình được cùng Người sống trong sự hiệp thông với Chúa Cha. Được Đức Kitô cầu nguyện cho là một nguồn nâng đỡ lớn lao trên hành trình đức tin. Người biết những thử thách chúng ta phải trải qua, những yếu đuối khiến chúng ta vấp ngã và những bất an làm chúng ta chùn bước. Giữa tất cả những điều ấy, lời cầu nguyện của Người giúp chúng ta vững lòng tiếp tục tiến về với Cha.

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo dạy rằng lời cầu nguyện của Đức Giêsu, cũng như hy tế của Người, trải rộng đến tận cùng thời gian; Người là vị Thượng Tế cầu nguyện cho chúng ta (x. GLHTCG, số 2749). Vì thế, chúng ta có thể tín thác nơi Người ngay cả khi việc cầu nguyện của mình còn nhiều giới hạn. Có lúc chúng ta sốt sắng, có lúc lại mệt mỏi, phân tâm hoặc không biết phải thưa gì. Một người bệnh có thể không còn đủ sức đọc những lời kinh quen thuộc, nhưng vẫn có thể hướng lòng về Chúa bằng một lời nguyện ngắn hay một tâm tình phó thác. Ngay trong sự mong manh ấy, chúng ta vẫn có thể kết hợp lời nguyện đơn sơ của mình với lời chuyển cầu của Đức Kitô.

Khi cầu cho các tín hữu đã qua đời, chúng ta kết hợp lời khẩn nguyện của mình với lời cầu nguyện của Người. Chúng ta xin cho những người thân yêu được thanh luyện và đón nhận vào sự hiệp thông mà Đức Giêsu đã cầu xin cho các môn đệ. Nhờ đó, giữa nỗi thương nhớ, chúng ta tìm được niềm an ủi: những người mình yêu thương được trao phó cho Đấng đã hiến mạng sống vì họ và muốn dẫn họ về với Cha.

Được nâng đỡ bởi lời cầu nguyện của Đức Kitô, chúng ta cũng được mời gọi cầu nguyện và đồng hành với anh chị em. Trước bệnh tật hay đau khổ của người khác, có khi chúng ta không thể thay đổi hoàn cảnh hoặc giải đáp mọi câu hỏi. Nhưng chúng ta có thể ở bên, lắng nghe và cùng họ hướng về Chúa. Sự hiện diện chân thành và lời cầu nguyện bền bỉ giúp họ nhận ra mình vẫn được yêu thương, đồng thời có thêm sức mạnh để tiếp tục hành trình.

Đức Giêsu còn cầu xin để tình yêu Chúa Cha dành cho Người ở trong các môn đệ và chính Người ở trong họ (x. Ga 17,26). Như vậy, lời cầu nguyện của Người hướng tới cả đời sống hiện tại của chúng ta: xin cho chúng ta được gắn bó với Người và sống trong tình yêu của Cha ngay từ hôm nay. Tình yêu ấy giúp chúng ta biết nâng đỡ nhau, gìn giữ sự hiệp thông và cùng nhau trung thành với Chúa. Vì thế, giữa những bất an, chúng ta hãy tin tưởng trao phó cuộc đời cho Đức Kitô và kiên trì bước theo Người, với niềm hy vọng được Người dẫn đến sự hiệp thông trọn vẹn với Chúa Cha.

3. Hướng tới vinh quang Thiên Chúa – sống hôm nay trong ánh sáng đời đời

Đức Giêsu cầu xin cho các môn đệ được chiêm ngưỡng vinh quang Người đã lãnh nhận từ Chúa Cha, Đấng đã yêu thương Người từ trước khi thế gian được tạo thành (x. Ga 17,24). Lời cầu nguyện ấy cho thấy đích đến của đời sống đức tin: được ở với Đức Kitô và tham dự hạnh phúc trong tình yêu Thiên Chúa.

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo giải thích rằng Thiên Chúa cho con người được chiêm ngưỡng trực tiếp mầu nhiệm của Người và ban khả năng để họ được thấy Người như Người là. Hội Thánh gọi sự chiêm ngưỡng trực tiếp Thiên Chúa trong vinh quang thiên quốc là sự hưởng kiến (x. GLHTCG, số 1028). Hạnh phúc ấy là ân huệ Thiên Chúa ban, vượt quá khả năng con người tự mình đạt tới. Đó là sự hiệp thông viên mãn với Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, trong cộng đoàn các thánh (x. GLHTCG, số 1024).

Được chiêm ngưỡng Thiên Chúa là được thỏa mãn những khát vọng sâu xa nhất của lòng người. Trong cuộc sống hiện tại, chúng ta khao khát yêu thương nhưng vẫn gặp hiểu lầm; muốn làm điều tốt nhưng còn yếu đuối; tìm kiếm bình an nhưng vẫn chịu nhiều lo âu. Nơi Thiên Chúa, những khát vọng ấy được hoàn tất trong sự viên mãn của tình yêu và sự thật. Vì thế, khi cầu cho các tín hữu đã qua đời, chúng ta xin Chúa thanh luyện và đưa họ tới hạnh phúc được chiêm ngưỡng Người mãi mãi.

Niềm hy vọng ấy cũng soi sáng cách chúng ta sống hôm nay. Thánh vịnh đáp ca diễn tả lòng khao khát được ở trong nhà Chúa, vui hưởng vẻ đẹp của Người và chiêm ngắm thánh điện (x. Tv 27,4). Lời cầu ấy mời gọi chúng ta nhìn lại những điều mình đang tìm kiếm: giữa bao bận rộn, chúng ta có dành thời gian cho Chúa không? Những lựa chọn hằng ngày có giúp chúng ta lớn lên trong đức tin và tình yêu không? Hướng tới vinh quang Thiên Chúa là để Người trở thành cùng đích và hướng dẫn cuộc đời mình.

Khi nhìn hiện tại trong ánh sáng đời đời, chúng ta càng biết trân trọng những cơ hội Chúa ban để làm điều tốt. Gia đình, công việc và các bổn phận khác đều là nơi chúng ta sống lòng trung thành với Người. Một lời nói chân thật, một việc phục vụ âm thầm, một quyết định bảo vệ phẩm giá người khác đều có thể trở thành lời đáp lại tình yêu Chúa. Qua những việc bình thường ấy, chúng ta mở lòng để ân sủng biến đổi và chuẩn bị mình cho sự hiệp thông trọn vẹn với Người. Việc tưởng nhớ người đã khuất cũng cần dẫn chúng ta tới cách sống ấy. Nếu cha mẹ đã tận tụy với gia đình, con cháu hãy tiếp nối tinh thần trách nhiệm. Nếu người thân đã quảng đại với người nghèo, chúng ta hãy tiếp tục những việc bác ái của họ. Nhờ đó, lòng biết ơn trở thành hành động, và những gương sống tốt đẹp tiếp tục sinh hoa trái nơi người đang sống.

Kết luận

Các bài đọc của Thánh lễ này mở ra cho chúng ta một hành trình đầy hy vọng: được Thiên Chúa yêu thương từ đời này, được Đức Kitô nâng đỡ bằng lời cầu nguyện và được mời gọi hướng tới vinh quang đời đời. Trong niềm tin ấy, chúng ta trao phó các tín hữu đã qua đời cho Chúa, xin Người đưa họ vào sự hiệp thông trọn vẹn với Người. Đồng thời, chúng ta hãy sống xứng đáng với tình yêu đã lãnh nhận: gắn bó với Chúa, trung thành trong bổn phận và quảng đại với anh chị em. Nhờ đó, niềm hy vọng đời đời soi sáng từng ngày sống và giúp chúng ta chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ với Người.

Lạy Chúa Cha, xin thương thanh luyện và đón nhận các tín hữu đã qua đời vào ánh sáng tôn nhan Cha. Lạy Đức Giêsu, xin nâng đỡ chúng con bằng lời cầu nguyện của Chúa và dẫn chúng con trên hành trình về với Cha. Lạy Chúa Thánh Thần, xin làm cho tình yêu Thiên Chúa lớn lên trong lòng chúng con, để chúng con biết sống hôm nay trong niềm hy vọng được hưởng vinh quang đời đời. Amen.

 

Lm. Anthony Trung Thành