LỄ KÍNH
THÁNH TÊRÊSA HÀI ĐỒNG GIÊSU – TRINH NỮ, TIẾN SĨ HỘI THÁNH
Is
66,10-14c; Tv 130; Mt 18,1-4
Ngày 01/10
NÊN BÉ NHỎ ĐỂ THUỘC TRỌN VỀ CHÚA
Trong cuộc sống, theo lẽ tự nhiên, con người thường muốn mình lớn lên: trưởng thành hơn về khả năng,
tiến xa hơn trong địa vị và đạt được nhiều thành tựu hơn. Các môn đệ của Đức Giêsu cũng từng mang trong mình khát vọng như thế. Họ đến hỏi Người: “Thưa Thầy,
ai là người lớn nhất trong Nước Trời?” (Mt 18,1).
Thật bất ngờ, Đức Giêsu
không trả lời bằng cách nêu tên một người. Người gọi một em nhỏ đến, đặt em
vào giữa các ông và mời
họ thay đổi cách nhìn: “Vậy ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này,
người ấy sẽ là người lớn nhất Nước Trời” (Mt 18,4). Cử chỉ ấy đã
mở ra một nghịch lý của Tin Mừng: các môn đệ muốn biết làm thế nào để trở nên
lớn; Đức Giêsu lại mời các ông học cách trở nên bé nhỏ.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu mà chúng ta mừng kính hôm nay, đã đi sâu vào nghịch lý ấy của Tin Mừng. Ngài gọi đó là “con đường bé nhỏ”: bé nhỏ
để cần đến Chúa, bé nhỏ để phó mình cho Chúa, và bé nhỏ để làm mọi sự vì yêu
Chúa.
1. Bé nhỏ để
nhận mình cần đến Chúa
Trong bài Tin Mừng hôm
nay, Đức Giêsu đặt giữa các môn đệ trước hết là hình ảnh của một người biết
mình cần đến người khác. Một em nhỏ không thể tự lo liệu mọi sự cho mình. Em
cần được yêu thương, nuôi dưỡng, bảo vệ và dẫn dắt. Trong đời sống thiêng liêng
cũng vậy, trở nên bé nhỏ là nhận ra mình cần đến Thiên Chúa. Đó không phải là
phủ nhận những khả năng Chúa ban, nhưng là nhận biết rằng mọi sự mình có đều là
ân huệ và bản thân mình luôn cần được ân sủng nâng đỡ.
Thánh Têrêsa đã khám phá
điều này rất sâu sắc. Trong Truyện
Một Tâm Hồn, khi so sánh mình với các vị thánh, ngài cảm
thấy khoảng cách giữa mình và các ngài giống như khoảng cách giữa hạt cát bị
người qua đường giẫm dưới chân với ngọn núi có đỉnh khuất trong mây. Nhưng sự
nhỏ bé ấy không làm Têrêsa nản lòng. Trái lại, ngài xác tín rằng nếu Thiên Chúa
đã đặt trong lòng mình khát vọng nên thánh, Người cũng sẽ mở ra một con đường
phù hợp với sự nhỏ bé của mình. Ngài nhận ra rằng mình không cần trở thành một
con người khác mới có thể đến với Thiên Chúa; điều cần thiết là chấp nhận chính
mình với những giới hạn và bất toàn, rồi hoàn toàn cậy dựa vào ân sủng của
Người.
Đức Thánh Cha Phanxicô
gọi khám phá ấy của thánh Têrêsa là “con đường bé nhỏ”, con đường của lòng tín
thác và tình yêu. Ngài nhắc lại lời thánh nữ: dù nhỏ bé, Têrêsa vẫn có thể khao
khát nên thánh; ngài không thể tự làm mình nên lớn, nên phải đón nhận chính
mình với những bất toàn và tìm một con đường nhỏ, thẳng, ngắn để đi tới trời
(x. Tông huấn C’est la confiance, số 14-15).
Đây cũng là bước đầu tiên
trên hành trình đức tin của mỗi chúng ta. Nhiều khi chúng ta dễ nhận ra mình
cần Chúa lúc đau yếu, gặp thử thách hoặc đứng trước những điều vượt quá khả
năng; nhưng khi mọi sự thuận lợi, chúng ta lại dễ sống như thể mình có thể tự
lo liệu tất cả. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta trở lại vị trí của người con:
nhận biết những giới hạn của mình, khiêm tốn đón nhận ân sủng và dành chỗ cho
Thiên Chúa trong cuộc đời. Chỉ khi nhận mình bé nhỏ, chúng ta mới thực sự mở
lòng để đón nhận Đấng lớn lao.
2. Bé nhỏ để
phó mình trong tay Chúa
Nhận mình bé nhỏ không
dẫn người Kitô hữu đến mặc cảm hay buông xuôi, nhưng dẫn đến tín thác. Đây
chính là điểm nối kết rất đẹp giữa bài đọc thứ nhất, đáp ca và Tin Mừng hôm
nay. Ngôn sứ Isaia trình bày tình yêu của Thiên Chúa bằng một hình ảnh đầy dịu
dàng: “Như mẹ hiền an ủi con thơ, Ta sẽ an ủi
các ngươi như vậy; tại Giêrusalem, các ngươi sẽ được an ủi vỗ về”
(Is 66,13). Thánh vịnh 130 cũng diễn tả tâm hồn người tín hữu trong thái độ
bình an và tín thác: “Hồn con, con vẫn trước sau giữ cho
thinh lặng, giữ sao thanh bình. Như trẻ thơ nép mình lòng mẹ, trong con, hồn
lặng lẽ an vui” (Tv 130,2).
Chính những lời Kinh
Thánh ấy đã soi sáng cho thánh Têrêsa khám phá “con đường bé nhỏ”. Trong Truyện Một Tâm Hồn,
ngài nhận thấy mình quá nhỏ bé để bước lên con đường dốc của sự trọn lành. Từ
hình ảnh chiếc thang máy – một phát minh mới mẻ vào thời của ngài – Têrêsa ước
ao tìm được một “thang máy” đưa mình lên tới Thiên Chúa. Khi tìm kiếm trong
Kinh Thánh, ngài gặp những lời nói về người bé nhỏ và đặc biệt là hình ảnh trong
Isaia: người con được bồng ẵm, nâng niu trên đầu gối và được mẹ hiền an ủi. Từ
đó, Têrêsa nhận ra rằng “thang máy” đưa mình lên tới trời chính là cánh tay của
Đức Giêsu. Vì thế, ngài không cần phải làm cho mình nên lớn; trái lại, ngài
phải “ở lại bé nhỏ và ngày càng trở nên bé nhỏ hơn” (Truyện
Một Tâm Hồn, Thủ bản C; x. Tông huấn C’est
la confiance, số 16).
Đây là một trong những
hình ảnh đẹp nhất diễn tả linh đạo của thánh Têrêsa. Ngài không phủ nhận nỗ lực
của con người, nhưng đặt nỗ lực ấy vào đúng vị trí. Người Kitô hữu vẫn phải cố
gắng, chiến đấu với những giới hạn của mình, trung thành với cầu nguyện và chu
toàn bổn phận hằng ngày. Nhưng sự thánh thiện không phải là công trình do con
người tự xây dựng bằng sức riêng. Chính Thiên Chúa là Đấng nâng con người lên
bằng ân sủng của Người. Vì thế, Đức Thánh Cha Phanxicô nhận xét rằng Têrêsa
luôn nhấn mạnh quyền ưu tiên của hành động Thiên Chúa và ân sủng của Người (x. Tông huấn C’est
la confiance, số 17).
Có lẽ đây cũng là điều
chúng ta cần học trong đời sống hôm nay. Chúng ta thường muốn kiểm soát mọi sự:
công việc, gia đình, tương lai, sức khỏe, những người chung quanh, thậm chí cả
đời sống thiêng liêng của mình. Khi mọi việc không diễn ra như dự tính, chúng
ta dễ lo lắng và mất bình an. Thánh Têrêsa chỉ cho chúng ta một con đường khác:
hãy làm điều mình có thể làm với tất cả trách nhiệm, nhưng đồng thời biết trao
vào tay Chúa những điều vượt quá khả năng của mình.
Trẻ thơ nép mình lòng mẹ
không phải vì em hiểu được mọi chuyện, nhưng vì em biết mình đang được yêu
thương và chở che. Đức tin cũng vậy. Chúng ta không phải lúc nào cũng hiểu
đường lối của Thiên Chúa, nhưng có thể tin rằng Người vẫn yêu thương và dẫn dắt
chúng ta. Chính niềm tín thác ấy giúp tâm hồn giữ được bình an giữa những điều
mình chưa thể hiểu và chưa thể thay đổi.
3. Bé nhỏ để
làm mọi sự vì yêu Chúa
Nếu chỉ dừng lại ở việc
nhận mình yếu đuối và phó thác, con đường bé nhỏ có thể bị hiểu thành một thái
độ thụ động. Nhưng nơi thánh Têrêsa, càng nhận mình bé nhỏ và càng tín thác vào
Chúa, ngài càng muốn yêu nhiều hơn. Sự bé nhỏ không thu hẹp trái tim ngài,
nhưng làm cho trái tim ấy ngày càng mở rộng.
Điều đặc biệt là thánh
Têrêsa không tìm kiếm những việc phi thường để chứng minh tình yêu. Trong đời
sống âm thầm tại Cát Minh, ngài khám phá rằng chính những bổn phận bình thường,
những hy sinh kín đáo và những tương quan hằng ngày là nơi tình yêu được thực
hiện. Vì thế, con đường bé nhỏ không hệ tại ở việc làm được những điều khiến
người khác thán phục, nhưng ở chỗ để tình yêu thấm vào từng việc mình làm.
Bởi thế, “con đường bé
nhỏ” được thực hiện ngay trong đời sống hằng ngày. Đó là đón nhận một điều trái
ý mà không than phiền; dành cho người mình khó gần một thái độ ân cần; âm thầm
làm một việc không ai biết; kiên nhẫn với người làm mình khó chịu; hoàn thành
một bổn phận nhỏ với tất cả sự tận tâm; hay trao cho người khác một lời nói,
một ánh nhìn, một nụ cười đem lại bình an. Những việc ấy có thể chẳng được ai
chú ý, nhưng khi được thực hiện vì tình yêu, chúng trở thành con đường nên
thánh.
Đỉnh cao của khám phá này
xuất hiện khi thánh Têrêsa suy niệm về vị trí của mình trong Giáo hội. Ngài
mang trong lòng nhiều khát vọng: muốn trở thành tông đồ, nhà truyền giáo và tử
đạo. Nhưng khi đọc lời thánh Phaolô về các chi thể trong Thân Thể Đức Kitô và về
đức mến, Têrêsa nhận ra điều có thể bao hàm mọi ơn gọi. Ngài hiểu rằng Giáo hội
có một trái tim và trái tim ấy cháy bằng tình yêu. Từ đó, ngài reo lên: “Trong lòng Giáo hội, Mẹ của con, con
sẽ là Tình Yêu” (Truyện
Một Tâm Hồn, Thủ bản B).
Đây chính là sự trưởng
thành của người đã chọn nên bé nhỏ. Bé nhỏ không làm cho Têrêsa khép lại trong
thế giới riêng của mình, nhưng mở trái tim ngài đến với toàn thể Giáo hội và
thế giới. Ngài không đi đến những miền truyền giáo xa xôi, nhưng tình yêu và
lời cầu nguyện của ngài hướng về các nhà truyền giáo và phần rỗi
các linh hồn. Ngài không thực hiện những công trình lớn
trước mắt người đời, nhưng từng bổn phận nhỏ được biến thành một hành vi yêu
mến. Chính vì thế, một nữ tu sống kín cả đời trong đan viện lại được Giáo hội
đặt làm bổn mạng các xứ truyền giáo.
Đó cũng là con đường dành
cho mỗi chúng ta. Không phải ai cũng được trao những công việc lớn lao, nhưng
tất cả đều có thể yêu. Trong gia đình, tình yêu được thể hiện qua sự nhẫn nại,
quan tâm và hy sinh. Trong cộng đoàn, tình yêu được thể hiện qua việc biết
nhường nhịn, tha thứ và phục vụ. Trong công việc, tình yêu được thể hiện bằng
sự trung thực và trách nhiệm. Trong đời sống đức tin, tình yêu được thể hiện
bằng sự trung thành với những bổn phận nhỏ mỗi ngày. Việc có thể rất nhỏ, nhưng
nếu được làm vì yêu Chúa và yêu người, nó không còn nhỏ trước mặt Thiên Chúa.
Kết luận
Mừng lễ thánh Têrêsa Hài
Đồng Giêsu, Giáo hội không chỉ giới thiệu cho chúng ta một vị thánh đáng kính,
nhưng còn trao cho chúng ta một con đường có thể bước đi. Đó không phải là con
đường dành riêng cho những tâm hồn đặc biệt, nhưng là con đường dành cho bất cứ
ai dám trở nên bé nhỏ trước Thiên Chúa.
Giữa một thế giới thường
khuyến khích con người phải chứng minh mình mạnh mẽ, nổi bật và thành công, Tin
Mừng hôm nay lại mời gọi chúng ta trở về với tâm thế của một người con: nhận
mình cần đến Chúa, phó mình trong tay Chúa và làm mọi sự vì yêu Chúa.
Xin thánh Têrêsa Hài Đồng
Giêsu giúp chúng ta đừng sợ sự nhỏ bé của mình. Xin cho chúng ta biết đón nhận
những giới hạn trong niềm tín thác, biến những bổn phận bình thường thành hành
vi yêu mến và biến từng ngày sống thành những bước nhỏ trên đường nên thánh.
Bởi trước mặt Thiên Chúa, điều làm cho một cuộc đời trở nên lớn lao không phải
là chúng ta đã làm được bao nhiêu việc lớn, nhưng là chúng ta đã yêu Chúa và
yêu người như thế nào trong những điều nhỏ bé mỗi ngày.
Lm. Anthony
Trung Thành
Leave a Comment