CHÚA NHẬT XVI THƯỜNG NIÊN – NĂM A
Kn 12, 13. 16-19; Rm 8, 26-27; Mt 13, 24-43
GIỮA
THẾ GIỚI NHIỀU CỎ LÙNG - ĐỪNG MẤT NIỀM TIN VÀO THIÊN CHÚA
Mỗi
ngày, chúng ta chứng kiến biết bao tin tức về chiến tranh, bạo lực, bất công,
lừa đảo, tham nhũng và sự xuống cấp của các giá trị đạo đức. Trước thực trạng
ấy, không ít người tự hỏi: Nếu Thiên Chúa là Đấng toàn năng và nhân lành, tại
sao Người vẫn để sự dữ tồn tại? Tại sao người gian ác nhiều khi thành công, còn
người lương thiện lại phải chịu thiệt thòi? Những câu hỏi ấy có thể khiến con
người không chỉ mất niềm tin vào công lý, mà sâu xa hơn, còn có nguy cơ mất
niềm tin vào chính Thiên Chúa.
Đó cũng
là câu hỏi được đặt ra trong dụ ngôn cỏ lùng hôm nay. Người chủ đã gieo giống
tốt trong ruộng, nhưng kẻ thù lén đến gieo cỏ lùng vào giữa lúa. Khi các đầy tớ
xin đi nhổ cỏ, người chủ đáp: “Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt” (Mt
13,30). Câu trả lời ấy không phải là sự dung túng điều ác, nhưng mặc khải về
một Thiên Chúa vừa công minh vừa giàu lòng thương xót. Người luôn làm chủ lịch
sử, kiên nhẫn chờ đợi con người hoán cải và sẽ xét xử mọi sự vào thời điểm
Người đã định.
Ba bài
đọc hôm nay đều hướng chúng ta đến một xác tín chung: cho dù sự dữ vẫn còn hiện
diện, Thiên Chúa vẫn trung thành với chương trình cứu độ của Người và không
ngừng dẫn dắt lịch sử nhân loại. Vì thế, đừng mất niềm tin vào Thiên Chúa, bởi
cánh đồng thế giới vẫn thuộc về Người, Chúa Thánh Thần vẫn đang âm thầm hoạt
động và mỗi người chúng ta được mời gọi trở thành hạt giống tốt giữa cuộc đời
hôm nay.
Bài đọc
sách Khôn Ngoan cho thấy một dung mạo rất đẹp của Thiên Chúa. Tuy là Đấng toàn
năng, Người không biểu lộ quyền năng bằng sự trừng phạt tức khắc, nhưng bằng
lòng thương xót và sự kiên nhẫn: “Vì là chủ sức mạnh, nên Chúa xét xử hiền hòa”
(Kn 12,18). Chính vì quyền năng tuyệt đối mà Thiên Chúa không cần chứng tỏ uy
quyền bằng sự nóng giận; trái lại, Người luôn dành cho con người cơ hội hoán
cải.
Dụ ngôn
cỏ lùng minh họa rõ chân lý ấy. Người chủ biết rõ cỏ lùng do kẻ thù gieo, nhưng
vẫn truyền: “Hãy cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt.” Đó không phải là
trì hoãn công lý, nhưng là biểu hiện của sự khôn ngoan và lòng nhân hậu. Con
người thường chỉ nhìn thấy hiện tại, còn Thiên Chúa nhìn thấy cả hành trình của
một đời người. Điều chúng ta xem là vô vọng, Người vẫn nhìn thấy khả năng được
đổi mới.
Lịch sử
cứu độ cho thấy biết bao người đã được biến đổi nhờ lòng kiên nhẫn của Thiên
Chúa: Thánh Augustinô từ một cuộc sống lầm lạc trở thành Tiến sĩ Hội Thánh;
Thánh Phaolô từ người bách hại Hội Thánh trở thành vị Tông đồ dân ngoại; người
trộm lành chỉ trong những giờ phút cuối đời đã được Đức Giêsu hứa ban Nước
Trời. Thiên Chúa luôn mở ra con đường trở về cho những ai biết thống hối.
Giáo lý
Hội Thánh Công giáo khẳng định: Thiên Chúa không tạo ra sự dữ, nhưng trong
quyền năng và sự quan phòng của mình, Người luôn có thể làm phát sinh điều
thiện từ chính sự dữ (x. GLHTCG, số 311).
Vì thế,
người Kitô hữu không được dễ dàng kết án hay loại trừ người khác. Hội Thánh
luôn phân biệt giữa tội lỗi và người phạm tội: tội lỗi phải bị loại bỏ, còn
người tội lỗi luôn được mời gọi hoán cải. Trong một xã hội dễ kết án và “loại
trừ” người khác chỉ vì một sai lầm, Lời Chúa nhắc chúng ta hãy biết kiên nhẫn
và bao dung như Thiên Chúa.
Tin vào
Thiên Chúa cũng là tin rằng Người vẫn đang âm thầm hoạt động trong những tâm
hồn tưởng chừng đã khép kín, vẫn mở ra những con đường hoán cải mà chúng ta
chưa nhìn thấy, và cuối cùng chính Người sẽ thực thi công lý hoàn hảo trong
ngày mùa gặt của Nước Trời.
2. Thiên Chúa vẫn âm thầm hoạt động giữa một thế giới
nhiều cỏ lùng
Một
trong những cám dỗ lớn nhất của con người là đồng hóa sự hiện diện của sự dữ
với sự vắng mặt của Thiên Chúa. Khi chứng kiến chiến tranh, bất công, thiên tai
hay sự suy thoái đạo đức, nhiều người cho rằng Thiên Chúa dường như không còn
hiện diện. Tuy nhiên, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lịch sử bằng đôi
mắt đức tin: Thiên Chúa không hề vắng mặt, nhưng vẫn âm thầm điều khiển lịch sử
và thực hiện chương trình cứu độ của Người.
Sau dụ
ngôn cỏ lùng, Đức Giêsu kể tiếp dụ ngôn hạt cải và nắm men. Ba dụ ngôn này bổ
túc cho nhau. Nếu cỏ lùng giải thích vì sao sự dữ còn tồn tại, thì hạt cải và
nắm men cho thấy Nước Thiên Chúa vẫn không ngừng lớn lên ngay giữa thế giới ấy.
Hạt cải
tuy nhỏ bé nhưng sẽ trở thành cây lớn; nắm men tuy âm thầm tan vào khối bột lại
làm dậy cả khối bột. Qua những hình ảnh ấy, Đức Giêsu khẳng định rằng công
trình của Thiên Chúa không phát triển bằng sức mạnh hay những biểu hiện ngoạn
mục, nhưng bằng quyền năng âm thầm của ân sủng. Điều con người nhìn thấy chỉ là
sự nhỏ bé, còn Thiên Chúa lại nhìn thấy sức sống đang lớn lên từ bên trong.
Đó cũng
là cách Thiên Chúa hành động trong lịch sử cứu độ. Con Thiên Chúa đến trong
thân phận nghèo hèn; Nước Trời khởi đầu từ một nhóm môn đệ đơn sơ; Hội Thánh
được xây dựng từ những con người yếu đuối nhưng được biến đổi nhờ quyền năng
Chúa Thánh Thần. Vì thế, sự phát triển của Nước Trời không thể được đánh giá
chỉ bằng những tiêu chuẩn bên ngoài, nhưng bằng cái nhìn của đức tin.
Thánh
Phaolô cho biết chính Chúa Thánh Thần đang âm thầm hoạt động trong lòng các tín
hữu: “Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta... và cầu thay nguyện giúp
chúng ta” (Rm 8,26). Người soi sáng lương tâm, khơi dậy lòng sám hối, nâng đỡ
người yếu đuối và hướng dẫn chúng ta sống theo thánh ý Thiên Chúa. Dù không
luôn nhận ra sự hiện diện của Người, nhưng Chúa Thánh Thần vẫn không ngừng biến
đổi con người từ bên trong.
Thực tế
cũng cho thấy điều thiện thường diễn ra âm thầm. Trong khi các tin tức về bạo
lực và tội ác dễ thu hút sự chú ý, thì biết bao việc thiện vẫn âm thầm diễn ra
mỗi ngày: những bậc cha mẹ hy sinh vì con cái, những người tận tụy phục vụ tha
nhân, các linh mục, tu sĩ và giáo dân lặng lẽ chăm sóc người nghèo, người bệnh,
người già neo đơn; biết bao gia đình vẫn trung thành sống đức tin giữa những
khó khăn. Chính những điều tốt lành ấy đang góp phần nâng đỡ thế giới.
Đức
Bênêđictô XVI, trong Thông điệp Spe Salvi,
nhắc rằng niềm hy vọng Kitô giáo không phải là sự lạc quan hời hợt, nhưng được
đặt nền trên Thiên Chúa, Đấng đang dẫn đưa lịch sử đến cùng đích cứu độ. Vì
thế, người Kitô hữu không tuyệt vọng trước những biến động của thời đại, vì
biết rằng Thiên Chúa luôn trung thành với lời hứa của Người (x. SS, số 1).
Đức
Phanxicô, khi nhắc lại lời Thánh Gioan XXIII, cảnh báo các Kitô hữu đừng trở
thành những “ngôn sứ của tai họa”, chỉ nhìn thấy bóng tối mà không nhận ra
Thiên Chúa vẫn đang hoạt động. Người môn đệ Đức Kitô được mời gọi nhìn thực tại
bằng ánh sáng đức tin (x. EG, số 84).
Vì thế,
chúng ta đừng chỉ nhìn vào cỏ lùng mà quên lúa tốt đang lớn lên; đừng chỉ nhìn
vào bóng tối mà quên ánh sáng vẫn đang chiếu soi; đừng chỉ nhìn vào những thất
bại trước mắt mà quên rằng Thiên Chúa luôn trung thành với lời hứa của Người.
Cho dù mùa gặt chưa đến, hạt cải còn nhỏ bé hay nắm men còn âm thầm, Thiên Chúa
vẫn đang thực hiện chương trình cứu độ của Người.
Bởi vậy,
trước những khó khăn của gia đình, Hội Thánh và xã hội, người Kitô hữu không
được bi quan hay tuyệt vọng. Đừng mất niềm tin vào Thiên Chúa, vì Người vẫn
đang hiện diện, vẫn hoạt động qua Chúa Thánh Thần và vẫn dẫn đưa lịch sử đến sự
viên mãn. Sự dữ không bao giờ có tiếng nói cuối cùng; tiếng nói cuối cùng luôn
thuộc về Thiên Chúa, Đấng là Chúa của lịch sử và là nguồn mạch mọi niềm hy vọng.
3. Hãy đặt trọn niềm tin vào Thiên Chúa và cộng tác
với Người
Nếu hai
điểm trên giúp chúng ta xác tín rằng Thiên Chúa luôn làm chủ lịch sử và không
ngừng hoạt động giữa một thế giới còn nhiều cỏ lùng, thì Lời Chúa hôm nay còn
mời gọi mỗi người nhìn lại chính mình. Đức tin không chỉ là việc tin Thiên Chúa
hiện hữu, nhưng còn là tín thác vào Người và tích cực cộng tác với chương trình
cứu độ của Người. Vì thế, đừng mất niềm tin vào Thiên Chúa không chỉ là một lời
an ủi, mà còn là một lời mời gọi sống trách nhiệm giữa lòng thế giới.
Khi giải
thích dụ ngôn, Đức Giêsu nói: “Hạt giống tốt là con cái Nước Trời” (Mt 13,38).
Mỗi Kitô hữu được Thiên Chúa gieo vào cánh đồng thế giới để trở thành khí cụ
xây dựng Nước Trời. Thay vì chỉ băn khoăn trước sự hiện diện của cỏ lùng, chúng
ta cần tự hỏi: tôi đang góp phần làm cho cánh đồng của Thiên Chúa sinh nhiều
lúa tốt hay đang vô tình để cỏ lùng phát triển?
Trong
Kinh Thánh, niềm tin luôn gắn liền với hành động. Ông Nôê tin nên đóng tàu; tổ
phụ Ápraham tin nên lên đường; Đức Maria tin nên thưa tiếng “Xin Vâng”; các
Tông đồ tin nên từ bỏ mọi sự để theo Đức Kitô. Đức tin đích thực luôn dẫn đến
sự cộng tác với ân sủng Thiên Chúa.
Công
đồng Vatican II khẳng định rằng người giáo dân được mời gọi tìm kiếm Nước Thiên
Chúa bằng cách sống và chu toàn các bổn phận trần thế theo thánh ý Thiên Chúa
(x. LG, số 31). Vì thế, cánh đồng của
Thiên Chúa chính là gia đình, nơi làm việc, trường học, giáo xứ và xã hội. Chính
tại đó, người Kitô hữu được mời gọi trở thành men trong bột và ánh sáng cho
trần gian.
Niềm tin
ấy phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể: sống trung thực giữa một xã
hội còn nhiều gian dối; biết tha thứ thay vì kết án; biết yêu thương và chia sẻ
thay vì sống ích kỷ; trung thành với việc cầu nguyện và chu toàn bổn phận hằng
ngày. Những việc làm ấy tuy nhỏ bé nhưng chính là những hạt giống của Nước Trời
đang âm thầm lớn lên.
Đức
Phanxicô nhắc rằng sự thánh thiện lớn lên qua những cử chỉ nhỏ bé được thực
hiện mỗi ngày với tình yêu (x. GE, số
16-18). Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu là minh chứng sống động: bằng sự trung
thành trong những việc nhỏ bé, ngài đã trở thành bổn mạng các xứ truyền giáo.
Điều Thiên Chúa mong muốn nơi chúng ta không phải là những thành công rực rỡ,
nhưng là một tấm lòng luôn tín thác và trung thành với Người.
Thực
vậy, điều nguy hiểm nhất đối với đời sống đức tin không phải là sự hiện diện
của cỏ lùng, nhưng là sự đánh mất niềm tin vào Thiên Chúa. Khi còn tín thác nơi
Người, chúng ta vẫn có thể bình an giữa thử thách, kiên trì làm điều thiện và
hy vọng ngay cả khi chưa nhìn thấy kết quả. Đó cũng là con đường mà các thánh
đã đi và đã đạt tới chiến thắng trong Đức Kitô.
Kết luận
Ba bài
đọc hôm nay không nhằm giải thích trọn vẹn mầu nhiệm sự dữ, nhưng mặc khải cho
chúng ta một chân lý: Thiên Chúa luôn là Chúa của lịch sử. Người không dung
túng điều ác, nhưng trong quyền năng và lòng thương xót, Người kiên nhẫn chờ
đợi con người hoán cải; đồng thời, Người vẫn âm thầm hướng dẫn lịch sử tiến về
ngày viên mãn và không ngừng làm cho hạt giống Nước Trời lớn lên nhờ hoạt động
của Chúa Thánh Thần. Vì thế, giữa một thế giới còn nhiều bất công và thử thách,
điều người Kitô hữu cần luôn gìn giữ là niềm tin vào Thiên Chúa. Chính niềm tin
ấy nuôi dưỡng hy vọng, giúp chúng ta kiên trì làm điều thiện và quảng đại cộng
tác với chương trình cứu độ của Người.
Ước gì
mỗi khi đối diện với những biến động của cuộc sống, chúng ta luôn nhớ rằng cánh
đồng này vẫn thuộc về Thiên Chúa, mùa gặt vẫn ở trong tay Người và lịch sử vẫn
được Người dẫn dắt. Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta một đức tin vững mạnh,
một niềm hy vọng bền vững và một tình yêu quảng đại, để giữa một thế giới còn
nhiều cỏ lùng, chúng ta luôn trở thành những hạt giống tốt của Nước Trời, làm
chứng rằng Thiên Chúa vẫn đang hiện diện, vẫn đang hành động và tình yêu của
Người cuối cùng sẽ chiến thắng mọi sự dữ. Amen.
Lm. Anthony Trung Thành
Leave a Comment