Lm. Anthony Trung Thành - anthonytrungthanh.blogspot.com

 

LỄ GIAO THỪA

Năm Mới: Sống Trong Tầm Nhìn Của Thiên Chúa

 

Trong nhịp vận hành tuần hoàn của vũ trụ, thời khắc Giao thừa không chỉ là một mốc chuyển tiếp mang tính vật lý trên trục thời gian, nhưng trong đức tin Kitô giáo, đây còn là một “thời điểm ân sủng”. Đứng trước ngưỡng cửa của năm mới, con người thường cảm nghiệm một sự xao động nội tâm, giữa thân phận hữu hạn của kiếp người và lời mời gọi hướng về chiều kích vĩnh cửu.

Chủ đề “Sống trong tầm nhìn của Thiên Chúa” không đơn thuần là một lời khuyên đạo đức, nhưng là một định hướng mời gọi mỗi Kitô hữu đặt toàn bộ mọi chọn lựa của mình dưới ánh sáng Nhan Thánh của Thiên Chúa. Chính tầm nhìn ấy liên kết ký ức quá khứ, hiện tại đang sống và niềm hy vọng hướng tới tương lai, giúp người tín hữu tái đọc đời mình không như chuỗi những biến cố ngẫu nhiên, nhưng như một hành trình được dẫn dắt bởi sự quan phòng và quy hướng về cứu cánh tối hậu.

Trong chiều hướng đó, Bài đọc I trích từ sách Dân Số (Ds 6,22-27) đặt nền tảng thần học cho ý niệm chúc lành gắn liền với “Nhan Thánh” của Thiên Chúa. Trong tư duy Kinh Thánh, “khuôn mặt” không chỉ diễn tả diện mạo bên ngoài, nhưng tượng trưng cho toàn bộ nhân vị và ý định của chủ thể. Vì thế, việc Thiên Chúa “tỏ Nhan Thánh” và “ghé mặt lại” với dân Người không phải chỉ là một lối nói nhân hình, nhưng là mạc khải về ý muốn hiệp thông của Đấng Tạo Hóa với thụ tạo. Khi Thiên Chúa hướng cái nhìn về con người, Ngài thiết lập một tương quan giữa các ngôi vị, trong đó con người không còn là vật thể bị nhìn đến, nhưng là chủ thể được yêu thương và thánh hóa.

Lời chúc lành của các tư tế Aharon nhấn mạnh đến hai chiều kích then chốt: sự gìn giữ và bình an. Dưới tầm nhìn của Thiên Chúa, sự gìn giữ là sự bảo đảm về một nền an toàn nội tâm, nơi con người biết mình đang được gìn giữ trong bàn tay trung tín của Thiên Chúa. Bình an, theo nhãn quan Kinh Thánh Do Thái, không chỉ là sự vắng bóng xung đột, nhưng là tình trạng viên mãn và hài hòa, trong mối tương quan đúng đắn với Thiên Chúa, với tha nhân, với chính mình và với toàn thể thụ tạo. Sống năm mới dưới tầm nhìn của Chúa chính là đặt mình trong trật tự hài hòa ấy.

Đáp ca Thánh vịnh 120 (121) tiếp nối dòng suy tư này khi diễn tả niềm tín thác của người hành hương đặt trọn hy vọng nơi Đấng quan phòng. Thánh vịnh xác quyết rằng ơn phù hộ không đến từ những thực tại hữu hạn, nhưng từ Đức Chúa, Đấng dựng nên trời đất. Việc nhấn mạnh nguồn gốc thần linh của ơn trợ giúp củng cố xác tín rằng quyền năng và sự hiện diện của Thiên Chúa vượt trên mọi giới hạn không gian và thời gian.

Đặc biệt, hình ảnh “Đấng giữ gìn không chợp mắt ngủ quên” làm nổi bật tính liên lỉ của sự quan phòng. Trên bình diện thần học, đây là lời khẳng định rằng Thiên Chúa không chỉ tạo dựng thế giới trong quá khứ, nhưng tiếp tục hiện diện và hành động trong hiện tại. Ánh nhìn của Ngài bao trùm cả ban ngày lẫn ban đêm, cả những khoảnh khắc rạng rỡ lẫn những thời điểm tối tăm nhất của đời người. Sống trong năm mới dưới tầm nhìn ấy là sống trong niềm xác tín rằng không một giây phút nào của đời sống bị bỏ rơi ngoài ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa.

Trong thư thứ nhất gửi tín hữu Thêxalônica (1 Tx 5,16-24), thánh Phaolô triển khai những chỉ dẫn mang tính thực hành sâu xa, nhằm giúp người tín hữu duy trì đời sống dưới ánh nhìn của Thiên Chúa. Ba thái độ căn bản là vui mừng, cầu nguyện và tạ ơn, không được trình bày như những cảm xúc chóng qua, nhưng như những kỷ luật thiêng liêng thường hằng. Vui mừng là hoa trái của niềm hy vọng đặt nơi Đức Kitô; cầu nguyện không ngừng là tình trạng sống trong mối hiệp thông liên lỉ với Thiên Chúa; và tạ ơn trong mọi hoàn cảnh là sự tuyên xưng đức tin vào quyền tối thượng của Thiên Chúa, Đấng có thể quy hướng mọi biến cố về thiện ích tối hậu (x. Rm 8,28).

Sống dưới tầm nhìn của Thiên Chúa, theo thánh Phaolô, còn đòi hỏi thái độ tỉnh thức và phân định: “hãy cân nhắc mọi sự”. Đây là tiến trình giúp người tín hữu không dập tắt tác động của Thánh Thần, nhưng để cho ân sủng thấm nhập và biến đổi toàn bộ con người. Mục tiêu tối hậu của tiến trình ấy là sự thánh hóa toàn diện, nơi thần trí, linh hồn và thể xác được đặt trọn trong công trình của Thiên Chúa là Đấng trung tín. Con người không tự mình đạt tới sự thánh thiện, nhưng được thánh hóa nhờ ở lại trong ánh nhìn và hành động của Thiên Chúa.

Bài Tin Mừng về các Mối Phúc (Mt 5,1-10) mở ra viễn tượng cánh chung của tầm nhìn Thiên Chúa, nơi các giá trị của Nước Trời đảo ngược những tiêu chí đánh giá thông thường của thế gian. Từ “Phúc thay” diễn tả một tình trạng hạnh phúc có nguồn mạch thần linh, không lệ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Các Mối Phúc không chỉ là những lời khuyên, nhưng là chân dung sống động của chính Đức Kitô, Đấng hoàn toàn sống trong mối tương quan hiếu tử với Chúa Cha.

Dưới ánh nhìn của Thiên Chúa, nghèo khó tâm linh trở thành điều kiện để đón nhận sự phong phú của Nước Trời, hiền lành trở thành sức mạnh đích thực, và đói khát sự công chính mở ra con đường dẫn tới sự viên mãn vĩnh cửu. Sống năm mới theo các Mối Phúc đòi hỏi một cuộc hoán cải trong cách nhìn, nơi con người không còn đo lường thành công bằng các chỉ số thuần túy vật chất, nhưng bằng độ trong sạch của tâm hồn và khả năng kiến tạo hòa bình. Đây chính là thách đố căn bản đối với não trạng thực dụng của xã hội đương đại.

Trong nhãn quan phụng vụ và thần học, sống trong tầm nhìn của Thiên Chúa là một chuyển động hai chiều: Thiên Chúa cúi xuống nhìn đến con người, và con người được mời gọi ngước nhìn lên Thiên Chúa. Ý thức về ánh mắt ấy không làm giảm tự do của con người, nhưng giúp tự do được định hướng và thanh luyện bởi ân sủng. Mỗi chọn lựa trong năm mới trở thành một lời đáp trả có trách nhiệm trước tiếng gọi của Đấng đã kêu gọi và luôn trung tín thực hiện lời hứa của Người.

Sau cùng, tầm nhìn của Thiên Chúa không khép lại trong giới hạn của thời gian, nhưng mở ra chân trời cánh chung, hướng tới ngày Đức Giêsu Kitô ngự đến. Vì thế, sống năm mới không chỉ là hoạch định cho những dự án hữu hạn, nhưng là tiến bước trong hành trình chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ vĩnh cửu, nơi sự thánh hóa toàn diện trở thành cùng đích của đời sống người môn đệ.

Lạy Thiên Chúa là Alpha và Omega, Khởi Nguyên và Cùng Đích của mọi thời gian, trong giờ phút giao thoa linh thiêng này, xin thanh luyện ánh nhìn của chúng con, để chúng con không nhìn đời bằng đôi mắt của sợ hãi hay tham vọng, nhưng bằng ánh mắt của đức tin, cậy trông và mến yêu.

Xin cho ánh sáng từ Nhan Thánh Chúa luôn soi dẫn mọi suy tư, lời nói và hành động của chúng con trong năm mới, để khi sống dưới tầm nhìn yêu thương của Chúa, chúng con trở nên chứng nhân của niềm vui, người kiến tạo hòa bình và những kẻ nghèo khó đầy phúc đức của Nước Trời. Amen.

 

Lm. Anthony Trung Thành